Hadis: Sizden birinin iplerini alıp dağa gitmesi, oradan sırtında bir deste odun getirip satması, onun için, (istediğini) verseler de vermeseler de insanlara gidip dilenmesinden daha hayırlıdır

عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ العَوَّامِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ، فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ، فَيَبِيعَهَا، فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ».
[صحيح] - [رواه البخاري] - [صحيح البخاري: 1471]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

Zübeyr b. Avvâm -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Sizden birinin iplerini alıp dağa gitmesi, oradan sırtında bir deste odun getirip satması, onun için, (istediğini) verseler de vermeseler de insanlara gidip dilenmesinden daha hayırlıdır.»
[Sahih Hadis] - [Buhârî rivayet etmiştir] - [Sahih-i Buhârî - 1471]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: Bir insanın, sırtına ip alıp odun yükleyip satıp yemesi veya sadaka verip insanlardan bağımsız olması ve istemenin utancından korunması, insanlardan istemekten ve onların ona vermesi veya reddetmesinden daha iyidir. Çünkü insanlardan istemek utanç vericidir, Mümin ise şereflidir ve değerlidir.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Dilencilikten uzak durmak ve bundan kaçınmak teşvik edilmiştir.
2. Geçimini sağlamak için çalışmayı teşvik etmek, kişinin insanların gözünde basit ve önemsiz bir meslek edinmesi durumunda bile geçerlidir.
3. İslam, dilenciliğe ve işsizliğe karşı savaşır; bu nedenle, odun toplamak gibi zor olsa bile, çabalamayı ve çalışmayı emreder.
4. Dilencilik yapmak, çalışabilme ve geçimini sağlayabilme kudretine sahip olan kimseye helal değildir.
5. Yöneticiden yardım istemek caizdir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: {Kendilerine binek sağlaman için sana gelip de, “Sizi bindirecek bir şey bulamıyorum” diye cevap verdiğin zaman, harcayacak bir şey bulamamanın üzüntüsünden göz yaşları dökerek geri dönenlere de günah yoktur.} [Tevbe: 92]
6. İstemek zorunda kalan ve geçimini sağlamak ve odun toplamak için güçsüz olan kimsenin istemesi caizdir; fakat başkalarından istememeli ve ısrarcı olmamalıdır. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: {İnsanlara el açarak ısrarla bir şey istemezler} [Bakara: 273].
7. Nevevî şöyle demiştir: Bu hadis; sadaka vermeyi, kendi elleriyle kazandıkları parayla yemeyi ve helal yollarla geçimini sağlamayı teşvik etmektedir.