ਦੀਨ (ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ) ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ **“ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਭੈ ਦੇਣ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਜੀਉਂਗੇ ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਦੇਖਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸੂਨਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਖੁਲਫਾ-ਏ-ਰਾਸ਼ਿਦੀਨ ਦੀ ਸੂਨਤ ਨੂੰ ਢੀਠੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।*، ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਨਵੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਚੀਜ਼ (ਬਿਦਅਤ) ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ।”** ਅਸੀਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨਾਲ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਹਾਲਤ — ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਸਾਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨਗੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਉਤੇ ਅਜੇ ਹਾਕਮ ਆਉਣਗੇ; ਤੁਸੀਂ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ) ਜਾਣੋਗੇ (ਸਹੀ ਸਮਝੋਗੇ) ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰੋਗੇ।ਜੋ ਕੋਈ ਪਛਾਣ ਲਏ (ਸਹੀ-ਗਲਤ ਨੂੰ) ਉਹ ਬਰੀ ਹੋ ਗਿਆ,ਜੋ ਕੋਈ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ ਉਹ ਬਚ ਗਿਆ,ਪਰ ਜੋ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਰਵੀ ਕੀਤੀ ਉਹ ਦੀਨ (ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ) ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਹੇ ਅੱਲਾਹ! ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀ ਉਮਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸੁਰਦਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਖਤੀ ਕਰੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਖਤੀ ਕਰ। ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀ ਉਮਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਕੀਤੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਕਰ। ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਕਿਸੇ ਰਾਇਤ (ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ) 'ਤੇ ਮੁਕੱਰਰ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੰਤਕਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਰਾਇਤ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਰੇ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸ 'ਤੇ ਜੰਨਤ ਹਰਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਅਸਲ ਆਗਿਆਵਾਲੇ (ਤਾਇਅਤ) ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਮਾਤ (ਮੁਸਲਿਮਾਂ ਦੀ ਇਕਾਈ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਦੀ ਮੌਤ ਮਰੇਗਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਇਕ ਹੀ ਆਦਮੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੋਣ,ਪਰ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਤੋੜੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਰਹਿਓ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ (ਸ਼ਾਸਕਾਂ) ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਸੁਣਿਓ ਤੇ ਮੰਨਦੇ ਰਹਿਓ। ਫੇਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹੁਕਮਰਾਨ ਇੱਕ ਹਬਸ਼ੀ ਗੁਲਾਮ (ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਫਰੀਕੀ) ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਖਤਲਾਫ਼ (ਮਤਭੇਦ) ਵੇਖੋਂਗੇ, ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਸੁੰਨਤ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਖ਼ੁਲਫ਼ਾ-ਏ-ਰਾਸ਼ਿਦੀਨ (ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ) ਦੀ ਸੁੰਨਤ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਓ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰੋਗੇ।"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਯਾ ਰਸੂਲੱਲਾਹ ﷺ! ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਹੱਕ ਅਦਾ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਜਿੱਮੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੱਕ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਮੰਗੋ। ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਅਜ੍ਹੋ!ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਰਾਅੀ ਹੋ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰਾਅੀਅਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਇਕ ਟੋਲੀ ਭੇਜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਨਸਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਕੀ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ?” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਬਿਲਕੁਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੇ ਲਈ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ: “ਅੱਗ ਸਲਗਾਓ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਲਗਾਈ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ: “ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਓ।” ਉਹ ਤਿਆਰ ਹੋਏ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਵੱਲ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਰੁਕੇ ਰਹੇ ਜਦ ਤਕ ਅੱਗ ਠੰਢੀ ਨਾ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਠੰਡਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਜਦ ਇਹ ਘਟਨਾ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:@**“ਜੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਤਕ ਕਦੇ ਬਾਹਰ ਨਾ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ। ਆਗਿਆ ਮੰਨਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਨੇਕੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”** ਉਹ ਅਸਲਾਹੀ ਅਮੀਰ ਬਣਣਗੇ ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲਣਗੇ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਗੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਝੂਠ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗਾ, **«ਉਹ ਲੋਕ ਕਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਮ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।»** ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਇਹ ਫਿਟਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਆਉਣਗੇ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।