عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ، قَالَ: انْطَلَقْتُ أَنَا وَفَرْقَدٌ السَّبَخِيُّ إِلَى مُسْلِمِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ وَهُوَ فِي أَرْضِهِ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا: هَلْ سَمِعْتَ أَبَاكَ يُحَدِّثُ فِي الْفِتَنِ حَدِيثًا؟ قَالَ: نَعَمْ، سَمِعْتُ أَبَا بَكْرَةَ رضي الله عنه يُحَدِّثُ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«إِنَّهَا سَتَكُونُ فِتَنٌ، أَلَا ثُمَّ تَكُونُ فِتْنَةٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْمَاشِي فِيهَا، وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي إِلَيْهَا، أَلَا فَإِذَا نَزَلَتْ أَوْ وَقَعَتْ فَمَنْ كَانَ لَهُ إِبِلٌ فَلْيَلْحَقْ بِإِبِلِهِ، وَمَنْ كَانَتْ لَهُ غَنَمٌ فَلْيَلْحَقْ بِغَنَمِهِ، وَمَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَلْحَقْ بِأَرْضِهِ»، قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ أَرَأَيْتَ مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ إِبِلٌ وَلَا غَنَمٌ وَلَا أَرْضٌ؟ قَالَ: «يَعْمِدُ إِلَى سَيْفِهِ فَيَدُقُّ عَلَى حَدِّهِ بِحَجَرٍ، ثُمَّ لِيَنْجُ إِنِ اسْتَطَاعَ النَّجَاءَ، اللهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ؟ اللهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ؟ اللهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ؟»، قَالَ: فَقَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ أَرَأَيْتَ إِنْ أُكْرِهْتُ حَتَّى يُنْطَلَقَ بِي إِلَى أَحَدِ الصَّفَّيْنِ، أَوْ إِحْدَى الْفِئَتَيْنِ، فَضَرَبَنِي رَجُلٌ بِسَيْفِهِ، أَوْ يَجِيءُ سَهْمٌ فَيَقْتُلُنِي؟ قَالَ: «يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِكَ، وَيَكُونُ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ».
المزيد
ਹਜ਼ਰਤ ਉਸਮਾਨ ਅਸ਼-ਸ਼ਹਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਅਤੇ ਫਰਕਦ ਅਲ-ਸਬਖੀ ਮੁਸਲਿਮ ਬਿਨ ਅਬੀ ਬਕ਼ਰ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਫਿਟਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਦੱਸਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ?ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਬੂ ਬਕ਼ਰ੍ਹੇ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
«ਇਹ ਫਿਟਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਆਉਣਗੇ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਫਿਟਨਾ ਆਵੇ ਜਾਂ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਉਠੇ (ਉਟ) ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਟਾਂ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਭੇਡਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭੇਡਾਂ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੱਲ ਜਾਵੇ।» ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: «ਹੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ! ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਨਾ ਉਟ ਹੋਣ, ਨਾ ਭੇਡਾਂ, ਨਾ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ?» ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਲਵਾਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧਾਰ ‘ਤੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਚਕੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ। ‘ਅੱਲਾਹ, ਕੀ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ?’ — ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੁੱਛੇ।» ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: «ਹੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ! ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਜਬਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਟੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਤੀਰ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇ?» ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਨਾਹ ਨਾਲ ਬੋਝੀ ਹੋਏ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਗੁਨਾਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਹਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਵੇਗਾ»।
