Hadith: ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਅਜ੍ਹੋ!ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।

عَنْ وَائِلٍ الْحَضْرَمِيِّ قَالَ: سَأَلَ سَلَمَةُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ رضي الله عنه رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ:
يَا نَبِيَّ اللهِ، أَرَأَيْتَ إِنْ قَامَتْ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ يَسْأَلُونَا حَقَّهُمْ وَيَمْنَعُونَا حَقَّنَا، فَمَا تَأْمُرُنَا؟ فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ، فَجَذَبَهُ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ، وَقَالَ: «اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا، فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا، وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 1846]

Translation Needs More Review.

ਵਾਇਲ ਹਜ਼ਰਮੀ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਲਮਾਹ ਬਿਨ ਯਜ਼ੀਦ ਜੁਫ਼ੀ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਨੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ (ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ) ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ...
ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨਬੀ! ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹਾਕਮ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋ ਜਾਣ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਤਾਂ ਮੰਗਣ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡਾ ਹੱਕ ਨਾ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਿਰ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਅਸ਼ਅਸ ਬਿਨ ਕੈਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ:"ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਅਜ੍ਹੋ!ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।"
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 1846]

Explanation

ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਤੋਂ ਐਸੇ ਹਾਕਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਤਾਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ — ਸੁਣਣ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਮਨਣ ਦਾ — ਪਰ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਨਾ ਇਨਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਗਨੀਮਤ ਵੰਡਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਜੁਲਮ ਦਾ ਇਨਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਤਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: “ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਸਲੂਕ ਕਰੀਏ?” (ਹਦੀਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾਹ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਮਤਨ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।)
ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ-ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ।ਪਰ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ।ਇਸ 'ਤੇ ਅਸ਼ਅਸ ਬਿਨ ਕੈਸ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਨੇ ਉਸ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾਇਆ।
ਫਿਰ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ — ਇਨਸਾਫ ਕਰਨਾ, ਰਾਇਯਤ ਦਾ ਹੱਕ ਦੇਣਾ।ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਨਿਭਾਉ — ਆਗਿਆਪਾਲਨ ਕਰੋ, ਹੱਕ ਅਦਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਸਬਰ ਕਰੋ।"

Benefits from the Hadith

1. ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ — ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਾਇਅਤ ਦਾ ਹੱਕ ਅਦਾ ਨਾ ਵੀ ਕਰਨ।
2. ਹਾਕਮਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਤਾਹੀ ਕਰਨਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਤਾਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਅਮਲ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਰਫੋਂ ਹੋਈ ਕੋਤਾਹੀ ਦਾ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਹੋਏਗੀ।
3. ਧਰਮ ਲੈਣ-ਦੇਣ (ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ) ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ — ਭਾਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰੇ — ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।