हदीस: ऐका आणि पालन करा. त्यांच्यावर जे लादले गेले आहे त्यासाठी ते जबाबदार आहेत आणि तुमच्यावर जे लादले गेले आहे त्यासाठी तुम्ही जबाबदार आहात

عَنْ وَائِلٍ الْحَضْرَمِيِّ قَالَ: سَأَلَ سَلَمَةُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ رضي الله عنه رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ:
يَا نَبِيَّ اللهِ، أَرَأَيْتَ إِنْ قَامَتْ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ يَسْأَلُونَا حَقَّهُمْ وَيَمْنَعُونَا حَقَّنَا، فَمَا تَأْمُرُنَا؟ فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ، فَجَذَبَهُ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ، وَقَالَ: «اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا، فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا، وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 1846]

या भाषांतराला अधिक पुनरावलोकन आणि छाननीची आवश्यकता आहे.

वाईल हजरमी म्हणतात की सलमा बिन याझिद जाफीने अल्लाहच्या मेसेंजरला विचारले, अल्लाह त्याला आशीर्वाद देईल आणि त्याला शांती देईल:
हे अल्लाहचे पैगंबर! जर असे राज्यकर्ते आमच्यावर लादले जातात, जे आमच्याकडून त्यांचा हक्क घेतात, पण आम्हाला आमचा हक्क देत नाहीत, तर तुम्ही आम्हाला या प्रकरणात काय आदेश देता? तुम्ही त्यांच्यावर आक्षेप घेतलात. त्याने पुन्हा विचारले, पण त्याच्या बोलण्याकडे त्याने लक्ष दिले नाही, त्याने पुन्हा विचारले किंवा तिसऱ्यांदा अशथ बिन कायसने त्यांना ओढले आणि पैगंबर (स.) म्हणाले: " ऐका आणि पालन करा. त्यांच्यावर जे लादले गेले आहे त्यासाठी ते जबाबदार आहेत आणि तुमच्यावर जे लादले गेले आहे त्यासाठी तुम्ही जबाबदार आहात.
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 1846]

स्पष्टीकरण

अल्लाहचा प्रेषित, अल्लाह त्याला आशीर्वाद देईल आणि त्याला शांती देईल, त्यांना राज्यकर्त्यांबद्दल विचारण्यात आले जे लोकांकडून आज्ञाधारकपणा आणि आज्ञाधारकपणाची मागणी करतात, परंतु न्याय, लूट देणे, अत्याचारापासून संरक्षण आणि समानता यासारख्या गोष्टी स्वतःवर लादत नाहीत. लादलेल्या लोकांची देणी ते भरत नाहीत. अशा वेळी त्यांचे काय करायचे?
हा प्रश्न ऐकल्यानंतर अल्लाहचे प्रेषित (अल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) प्रश्नकर्त्यापासून दूर गेले. तुम्हाला हा प्रश्न आवडला नाही असे दिसते.पण प्रश्नकर्त्याने दुसऱ्यांदा आणि नंतर तिसऱ्यांदा आपला प्रश्न पुन्हा केला. हे पाहून अशत बिन कायस (अल्लाह रजि.) यांनी प्रश्नकर्त्याला गप्प करण्यासाठी ओढले.
म्हणून, अल्लाहचे प्रेषित (शांतता आणि आशीर्वाद) यांनी प्रश्नाचे उत्तर दिले. तो म्हणाला: त्यांचे ऐका आणि त्यांच्या आदेशाचे पालन करा. कारण त्यांना न्याय देण्याच्या आणि जनतेला त्यांचे हक्क मिळवून देण्याच्या जबाबदाऱ्या त्यांच्या डोक्यावर टाकल्या गेल्या आहेत, आणि तुम्हाला तुमच्यावर टाकलेल्या जबाबदाऱ्यांना प्रतिसाद द्यावा लागेल, जसे की आज्ञापालन, अधिकारांचे पैसे आणि परीक्षांना सामोरे जाण्यासाठी संयम.

हदिसचे फायदे

1. प्रजेच्या अधिकारांची पूर्तता केली नसली तरीही राज्यकर्त्यांचे सर्व परिस्थितीत ऐकले जाईल आणि त्यांचे पालन केले जाईल.
2. राज्यकर्त्यांना त्यांचे अधिकार पूर्ण करण्यात अपयश आल्याने जनतेला त्यांच्या जबाबदाऱ्यांकडे दुर्लक्ष होऊ देत नाही. कारण प्रत्येक माणसाला स्वतःच्या कृतीबद्दल विचारले जाईल आणि त्याच्या कमतरतेबद्दल त्यालाच दोष दिला जाईल.
3. धर्म जुलमी तत्त्वावर आधारित नसून, जबाबदारी पार पाडण्यावर आधारित आहे. समोरच्या व्यक्तीने आपली जबाबदारी पार पाडण्याकडे दुर्लक्ष केले तरी चालेल. असे या हदीसमध्ये म्हटले आहे.