1. اصلی
  2. دسته بندى‌ها
  3. دعوت و احتساب

بروز رسانی بشنوید و اطاعت کنید، زيرا آنها درباره‌ی وظايف خود مسؤولند و شما درباره‌ی وظايفی که بر دوش شماست، مسؤوليد

عَنْ وَائِلٍ الْحَضْرَمِيِّ قَالَ: سَأَلَ سَلَمَةُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ رضي الله عنه رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ:
يَا نَبِيَّ اللهِ، أَرَأَيْتَ إِنْ قَامَتْ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ يَسْأَلُونَا حَقَّهُمْ وَيَمْنَعُونَا حَقَّنَا، فَمَا تَأْمُرُنَا؟ فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ، فَجَذَبَهُ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ، وَقَالَ: «اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا، فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا، وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ».

از وائِل حَضرَمی روایت است که می‌گوید: سَلَمه بن یزید جُعفی رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم پرسید:
ای پیامبر خدا، نظرتان چیست اگر امرایی بر ما حاکم شدند که حق خود را از ما بخواهند و حق ما را ندهند؟ در این وضعیت ما را به چه امر می‌کنید؟ پس پیامبر از او روی گرداند؛ اما او باز پرسید و باز پیامبر از او روی گرداند؛ و باز او پرسید و در بار دوم یا سوم که در این مورد سوال نمود، اشعَث بن قیس او را به سمت خود کشید؛ پس پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا، فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا، وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ»: «بشنوید و اطاعت کنید، زيرا آنها درباره‌ی وظايف خود مسؤولند و شما درباره‌ی وظايفی که بر دوش شماست، مسؤوليد».

صحیح است به روایت مسلم صحیح مسلم - 1846

شرح

از پیامبر صلی الله علیه وسلم دربارهٔ حاکمان و مسئولانی پرسیده می‌شود که حق خود یعنی شنیدن و اطاعت را از مردم مطالبه می‌کنند، اما حق مردم را که بر عهده‌ی آنان است یعنی عدالت‌گستری و اعطای غنایم و بازگرداندن مظالم و برابری را نمی‌دهند؛ اینکه ما را در مورد نحوه‌ی تعامل با آنان چه دستوری می‌دهید؟
پس پیامبر صلی الله علیه وسلم از او روی می‌گرداند، گویا این پرسش را نمی‌پسندد، اما آن شخص سوال خود را برای بار دوم و سوم تکرار می‌کند که اشعث بن قیس رضی الله عنه او را به سمت خود می‌کشد تا ساکتش کند.
آنگاه پیامبر صلی الله علیه وسلم چنین پاسخ داده و می‌فرماید: «سخن آنان را بشنوید و امرشان را اطاعت کنید، زیرا آنان مسئولیت خودشان را دارند که همان عدالت و دادن حق رعیت است و شما نیز مسئولیت خود را دارید که همان اطاعت و ادای حقوق و صبر بر بلاست.

از نکات این حدیث

  1. امر به شنیدن و اطاعت کردن از حاکمان در هر حال، در اموری که باعث خشنودی الله عزوجل است حتی اگر حق رعیت را ادا نکنند.
  2. کوتاهی حکام در انجام وظایف‌شان، تقصیر متقابل مردم در انجام وظایف‌شان را توجیه نمی‌کند، زیرا هر کسی مسئول عمل خود است و برای تقصیر و کوتاهی خودش مؤاخذه خواهد شد.
  3. دین بر اساس بده و بستان نیست بلکه بر اساس پایبندی به وظایف است حتی اگر دیگری وظیفهٔ متقابلش را انجام ندهد، چنانکه در این حدیث آمده است.

مشاهده ترجمه‌ها

51 زبان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية