ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਮੈਂ ਹੌਜ਼ (ਤਲਾਬ) ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖ ਸਕਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ: ਹੇ ਮੇਰੇ ਰੱਬ! ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਉੱਮਤ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ

عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَتْ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«إِنِّي عَلَى الحَوْضِ حَتَّى أَنْظُرَ مَنْ يَرِدُ عَلَيَّ مِنْكُمْ، وَسَيُؤْخَذُ نَاسٌ دُونِي، فَأَقُولُ: يَا رَبِّ مِنِّي وَمِنْ أُمَّتِي، فَيُقَالُ: هَلْ شَعَرْتَ مَا عَمِلُوا بَعْدَكَ، وَاللَّهِ مَا بَرِحُوا يَرْجِعُونَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6593]

ਅਸਮਾ ਬਿੰਤ ਅਬੁ-ਬਕਰ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਮੈਂ ਹੌਜ਼ (ਤਲਾਬ) ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖ ਸਕਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ: ਹੇ ਮੇਰੇ ਰੱਬ! ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਉੱਮਤ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ। ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ: ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਥੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕੁੱਝ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਸੁੰਹ, ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪਿੱਠ-ਫੇਰ ਕੇ ਮੁੜਦੇ ਰਹੇ।"
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 6593]

ਵਿਆਖਿਆ

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਆਪ ਆਪਣੇ ਹੌਜ਼ (ਤਲਾਬ) ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖ ਸਕਣ ਕਿ ਆਪ ਦੀ ਉੱਮਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਹੌਜ਼ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ﷺ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪ ਫਰਮਾਉਣਗੇ: ਹੇ ਮੇਰੇ ਰੱਬ! ਇਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਉੱਮਤ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਇਸ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹੜੇ ਅਮਲ ਕੀਤੇ ਸਨ? ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਸੁੰਹ, ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਮੁੜਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੀਨ ਤੋਂ ਪਲਟਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਉੱਮਤ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਇਸ ਹਦੀਸ ਤੋਂ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਆਪਣੀ ਉੱਮਤ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
2. ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਮੁਖਾਲਫ਼ਤ (ਵਿਰੋਧ) ਕਰਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ।
3. ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਸੁੰਨਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ।