ഹദീസ്: നിങ്ങൾക്ക് മുൻപുള്ളവരുടെ ചര്യയെ നിങ്ങൾ പിൻപറ്റുക തന്നെ ചെയ്യും; ചാണിന് ചാണായും മുഴത്തിന് മുഴമായും

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ، شِبْرًا بِشِبْرٍ، وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ، حَتَّى لَوْ دَخَلُوا فِي جُحْرِ ضَبٍّ لَاتَّبَعْتُمُوهُمْ» قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ آلْيَهُودَ وَالنَّصَارَى؟ قَالَ: «فَمَنْ؟».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 2669]

അബൂ സഈദ് അൽ-ഖുദ്‌രി -رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ- നിവേദനം: നബി -ﷺ- പറഞ്ഞു:
"നിങ്ങൾക്ക് മുൻപുള്ളവരുടെ ചര്യയെ നിങ്ങൾ പിൻപറ്റുക തന്നെ ചെയ്യും; ചാണിന് ചാണായും മുഴത്തിന് മുഴമായും. അവർ ഒരു ഉടുമ്പിൻ്റെ മാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചുവെന്നാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ അതിലും അവരെ പിന്തുടരുന്നതാണ്." ഞങ്ങൾ ചോദിച്ചു: "അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂലേ! യഹൂദരേയും നസ്വാറാക്കളേയുമാണോ?" നബി -ﷺ- പറഞ്ഞു: "(അവരല്ലാതെ) മറ്റാരെയാണ്?"
[സ്വഹീഹ്] - [ബുഖാരിയും മുസ്ലിമും ഉദ്ധരിച്ചത്] - [صحيح مسلم - 2669]

വിശദീകരണം

തൻ്റെ വഫാത്തിന് ശേഷം മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തിലെ ചിലർ എത്തിപ്പെടാനിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് നബി -ﷺ- ഈ ഹദീഥിൽ വിവരിക്കുന്നത്. യഹൂദരുടെയും നസ്വാറാക്കളുടെയും മാർഗം -അവരുടെ വിശ്വാസങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും ജീവിതശൈലികളും ആചാരങ്ങളും- അതിസൂക്ഷ്മമായ വിധത്തിൽ പിൻപറ്റുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് അവർ എത്തിപ്പെടുമെന്നാണ് നബി -ﷺ- അറിയിക്കുന്നത്. ചാണിന് ചാണായും മുഴത്തിന് മുഴമായും അവരിൽ ഈ അനുകരണ സ്വഭാവം ഉടലെടുക്കും. അവർ ഒരു ഉടുമ്പിൻ്റെ മാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചുവെന്നാണെങ്കിൽ പോലും ഇക്കൂട്ടരും അവരെ പിന്തുടരുന്ന സ്ഥിതി വരെ കാര്യങ്ങളെത്തും.

ഹദീഥിൻ്റെ പാഠങ്ങളിൽ നിന്ന്

1. നബി -ﷺ- യുടെ നുബുവ്വത്തിൻ്റെ
2. തെളിവുകളിലൊന്നാണ് ഈ ഹദീഥ്. അവിടുന്ന് പ്രവചിച്ചതു പ്രകാരം ഈ ഉമ്മത്തിൽ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു.
3. മുസ്‌ലിംകൾ കുഫ്ഫാറുകളോട് സാദൃശ്യപ്പെടരുത് എന്ന വിലക്ക്. അവരുടെ വിശ്വാസകാര്യങ്ങളിലും ആരാധനകളിലും ആഘോഷങ്ങളിലും അവർക്ക് മാത്രം പ്രത്യേകമായ വേഷവിധാനങ്ങളിലും ഒരു പോലെ ഈ നിയമം ബാധകമാണ്.
4. ആശയപരമായ കാര്യങ്ങൾ അനുഭവവേദ്യമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി കൊടുക്കുക എന്നത് ഇസ്‌ലാമിക അദ്ധ്യാപന രീതികളിൽ പെട്ടതാണ്.
5. ഉടുമ്പിൻ്റെ മാളം അങ്ങേയറ്റം ഇരുട്ടു നിറഞ്ഞതും, മോശം മണമുള്ളതുമാണ്. ഉരഗവർഗത്തിൽ പെട്ട ഈ ജീവി പൊതുവെ മരുഭൂമികളിലാണ് കാണപ്പെടാറുള്ളത്.
6. ഉടുമ്പിൻ്റെ മാളം ഇവിടെ പ്രത്യേകം എടുത്തു പറഞ്ഞത്; അതിൻ്റെ കടുത്ത ഇടുക്കവും അസഹ്യമായ മണവും പരിഗണിച്ചു കൊണ്ടാണ്. ഇതെല്ലാം ഉണ്ടായിട്ടും ഒരു ഉടുമ്പിൻ്റെ മാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചുവെങ്കിൽ അതിലും മുൻകാല സമുദായങ്ങളെ പിൻപറ്റാൻ അവർ തയ്യാറാകുകയും, അവരുടെ കാൽപ്പാടുകൾ പിന്തുടരാനും അവരുടെ മാർഗം സ്വീകരിക്കാനും ഇക്കൂട്ടർ മടിച്ചു നിൽക്കില്ലെന്നും അർത്ഥം.