Ҳадис: Эй писар! (дар ибтидои таом) номи Аллоҳро бигӯ, бо дасти ростат бихӯр ва аз он чи дар пешат аст, бихӯр

عن عُمر بن أبي سلمة رضي الله عنه قال:
كُنْتُ غُلَامًا فِي حَجْرِ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَكَانَتْ يَدِي تَطِيشُ فِي الصَّحْفَةِ، فَقَالَ لِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا غُلَامُ، سَمِّ اللهَ، وَكُلْ بِيَمِينِكَ، وَكُلْ مِمَّا يَلِيكَ» فَمَا زَالَتْ تِلْكَ طِعْمَتِي بَعْدُ.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 5376]

Аз Умар ибни Абусалама (разияллоҳу анҳу) ривоят аст, ки гуфт:
Ман навҷавоне таҳти сарпарастии Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) будам ва дастам дар табақи таом ҳар тараф мерафт. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба ман гуфт:" Эй писар! (дар ибтидои таом) номи Аллоҳро бигӯ, бо дасти ростат бихӯр ва аз он чи дар пешат аст, бихӯр". Баъд аз он ҳамавақт таом хӯрдани ман ин гуна буд.
[Саҳеҳ] - [متفق عليه] - [Саҳеҳ Бухорӣ - 5376]

Шарҳ

Умар ибни Абусалама, писари ҳамсари Паёмбар, Умми Салама (разияллоҳу анҳумо), ки таҳти тарбият ва сарпарастии Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) қарор дошт, хабар медиҳад, ки дар вақти таом хӯрдан дасташ дар табақи таом ба ҳар тараф мерафт, то ин ки ғизоро бигирад (аз пеши худаш намехӯрд), пас Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) се одоб аз одобҳои таом хӯрданро барояш ёд доданд:
Якум: "Бисмиллоҳ" (Ба номи Аллоҳ) гуфтан дар оғози таом.
Дувум: бо дасти рост хӯрдан.
Севум: хӯрдан аз ҷое, ки таом наздики ӯ аст.

Аз фоидаҳои ҳадис

1. Аз одоби хӯрдану нӯшидан, бисмиллоҳ гуфтан дар оғози он аст.
2. Омӯзиши одоб ба кӯдакон, махсусан онҳое, ки таҳти сарпарастии шахс қарор доранд.
3. Меҳрубонӣ ва дилкушодии Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар омӯзиш ва адаб додани кӯдакон.
4. Яке аз одоби таом хӯрдан ин аст, ки инсон аз назди худаш бихӯрад, магар ин ки чанд навъ таом бошад ва дар ин ҳолат метавонад (дар назди худаш ҳам набошад) аз он бигирад.
5. Саҳобагон ба он чизе, ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) онҳоро тарбият карда буд, пойбанд буданд ва ин аз сухани Умар бармеояд: "Баъд аз он ҳамавақт таом хӯрдани ман ин гуна буд."