فەرموودە: هوین دێ ل دویڤ ڕێکا ملله‌تێن به‌ری خۆ چن، بهۆست بهۆست و گه‌ز گه‌ز

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ، شِبْرًا بِشِبْرٍ، وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ، حَتَّى لَوْ دَخَلُوا فِي جُحْرِ ضَبٍّ لَاتَّبَعْتُمُوهُمْ» قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ آلْيَهُودَ وَالنَّصَارَى؟ قَالَ: «فَمَنْ؟».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 2669]

ئه‌بو سه‌عیدێ خودری (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:
«هوین دێ ل دویڤ ڕێکا ملله‌تێن به‌ری خۆ چن، بهۆست بهۆست و گه‌ز گه‌ز، هه‌تا ئه‌گه‌ر ئه‌و چووبنه‌ د ناڤ كۆنا بزنمشكی ژیڤه‌؛ هوین دێ هه‌ر ل دویڤ چن». مه‌ گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ مه‌ره‌ما ته‌ جوهی و فه‌له‌نه‌؟ گۆت: «پا كینه‌؟».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 2669]

شیکردنەوە

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ده‌نگوباسی دده‌ت ده‌رباره‌ی ڕه‌وشا هنده‌ك كه‌سان ژ ئوممه‌تا وی پشتی وی، كو دێ چاڤلێكرنا جوهی و فه‌له‌یان كه‌ن د بیروباوه‌ر و كریار و نه‌ریتێن واندا ب شێوه‌یه‌كێ گه‌له‌ك هویر و دێ بهۆست بهۆست و گه‌ز گه‌ز ل دویڤ وان چن، هه‌تا ئه‌گه‌ر ئه‌و چووبنه‌ د ناڤ كۆنا بزنمشكیڤه‌؛ ئه‌ڤه ژی‌ دێ ل دویڤ وان چن.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

1. ئه‌ڤه‌ نیشانه‌كه‌ ژ نیشانێن پێغه‌مبه‌رینییا وی، چونكی به‌ری چێببیت به‌حس كر و پاشی هه‌روه‌كی وی گۆتی چێبوو.
2. پاشڤه‌برن ژ چاڤلێكرنا موسلمانان بۆ كافران، چ د بیروباوه‌راندا بیت یان د په‌رستن و جه‌ژن و جلكێن وان یێن تایبه‌تدا بیت.
3. ڕوهنكرنا تشتێن مه‌عنه‌وی ب مه‌ته‌ل و نموونه‌یێن هه‌ستیاری؛ ژ شێوازێن فێركرنێیه‌ د ئیسلامێدا.
4. بزنمشك (الضب): گیانه‌وه‌ره‌كه‌ كۆنا وی گه‌له‌ك یا تاڕی و بێهن گه‌نی و پیسه‌ و ئه‌و ئێك ژ گیانه‌وه‌رێن خشۆكه‌ و ل بیابان یێ مشه‌یه‌، لایه‌نێ تایبه‌تكرن و مه‌ته‌ل ئینانێ ب كۆنا بزنمشكی ئه‌ڤه‌یه‌: كو ئه‌و هند یا ته‌نگ و خرابه‌، د گه‌ل هندێ ژی ژ به‌ر كو موسلمان دێ ل دویڤ ڕێكا كافران چن، ئه‌گه‌ر ئه‌و بچنه‌ د جهه‌كێ وه‌سا ته‌نگ و خراب ژیڤه‌؛ ئه‌ڤ موسلمانه‌‌ دێ ل دویڤ وان چن! و خودێ هاریكار بیت.