Hadith: o tuɲa kuman n bɛ mɛ jinɛ de fɛ sanfɛ a bɛ na n'a ye k'a kalan soma tulo la i n'a fɔ sisɛ mangan, soma bɛ nkalon ɲagami a la min ka can ni kɛmɛ ye

عن عائشة رضي الله عنها قالت:
سَأَلَ أُنَاسٌ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْكُهَّانِ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَيْسُوا بِشَيْءٍ» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ، فَإِنَّهُمْ يُحَدِّثُونَ أَحْيَانًا بِالشَّيْءِ يَكُونُ حَقًّا، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تِلْكَ الْكَلِمَةُ مِنَ الْحَقِّ يَخْطَفُهَا الْجِنِّيُّ فَيَقُرُّهَا فِي أُذُنِ وَلِيِّهِ قَرَّ الدَّجَاجَةِ، فَيَخْلِطُونَ فِيهَا أَكْثَرَ مِنْ مِائَةِ كَذْبَةٍ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6213]

A minɛna ayisa la Ala diɲɛna a ma a ko:
Mɔgɔdɔw ye kira ɲininka somaw ka ko la, a k'u ma nɛɛma ni kisi b'a ye : << somaw tɛ fɛn dɔn >> u ko: yaa Ala ka ciden, u bɛ kuma fɛn dɔ kan tumadɔw la o bɛ kɛ tuɲa ye, kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye: <>.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 6213]

Explanation

Kira ɲininkara nɛɛma ni kisi b'a ye mɔgɔw ka ko la minnu bɛ kibaruya di ko dogolen nà ta kan, a ko: aw kana u jàte, aw kana u ka kuma minɛ, wa u ka kow kana aw hami.
U ko: u ka kumafɔlen bɛ bɛn sahaba ma tumadɔw la, i n'a fɔ n'u ko kodogolen dɔ bɛ kɛ ni kalo n na ni don n na, a bɛ kɛ i n'a fɔ u y'a lakalen cogomin.
Kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye: jinɛw bɛ sankolo kibaruya de suyɛn teliya la, u bɛ nà u baaraɲɔgɔn somaw ma k'u kibaruya u ye min mɛ, o kɔfɛ soma bɛ nkalon kɛmɛ fàra a kan.

Benefits from the Hadith

1. Somaw tuɲatigiyali bàlili, ani k'a fɔ u bɛ min fɔ nkalon ni ko gilanɛ de do, hali n'a dɔw kɛra tuɲa ye.
2. Sankolo tàngara ka bɔ sitanɛw ma ni kira cili ye nɛɛma ni kisi b'a ye, u ka wahayu fan dɔ mɛ wali o n'a ɲɔgɔnnaw fo n'a kɛra min y'a dɛn ka mɛlɛkɛw ka kuma lamɛ o kɔfɛ a kisira ka bɔ dolokerunnen ma.
3. Jinɛw bɛ diɲɛɲɔgɔnw k'u la ka bɔ hadamadenw na.