Ҳадис: Зулматли кечанинг бўлаги каби фитна келишидан олдин амалларга шошилинглар

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ، يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا، أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا، يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 118]

Бу таржима қайта кўрилиши ва текширилиши кекак.

Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам:
«Зулматли кечанинг бўлаги каби фитна келишидан олдин амалларга шошилинглар. (Ўшанда) киши тонгда мўмин бўлиб, тунда кофир бўлиб қолади ва тунда мўмин бўлиб, тонгда кофир бўлиб қолади ҳамда дунёнинг арзимаган матосига динини сотади», дедилар».
[Саҳиҳ] - [Имом Муслим ривояти] - [Саҳиҳи Муслим - 118]

Изоҳ

Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам мўминни фитна ва шубҳалар келиб машғул бўлиб қолишидан, тун каби қоронғи бўлиб ҳақ билан ботил қоришиб ажратиш одамларга оғир келиб қолишидан олдин солиҳ амалларга шошилишга ундамоқдалар. Фитнанинг оғирлигидан инсон пайпаслаб йўлини юқотиб мўмин ҳолида тонг отиб кеч кирганда кофир ёки кеч кирганда мўмин бўлиб тонг отганда кофир бўлиб қолади. Динини ўткинчи дунё матосига сотиб қўяди.

Ҳадиснинг фойдалари

1. Динни маҳкам тутишнинг вожиблиги. Турли тўсиқлар ғолиб келиб, йўлни тўсиб қўймасидан аввал солиҳ амалларга шошилишга ундаш.
2. Охири замонда фитналар орқама орқа келишига ишора, ҳар бир фитна тугаши билан ундан кейингиси эргашиб келади.
3. Агар инсоннинг дини заифлашса ва у дунё матоҳлари — мол-дунё ёки бошқа нарсалар эвазига ўз эътиқодидан воз кечса, бу ҳолат унинг тўғри йўлдан оғишига, динни тарк этишига ва фитналар оқимига ғарқ бўлишига сабаб бўлади.
4. Бу ҳадис солиҳ амаллар фитнадан нажот топишга сабаб эканига далил.
5. Фитналар икки турли бўлади: шубҳалар фитнаси — унинг муолажаси илмдир.
6. Шаҳватлар фитнаси — унинг давоси иймон ва сабрдир.
7. Ушбу ҳадисда шундай нозик ишора борки, кимнинг солиҳ амали кам бўлса, фитна унга тезроқ чанг солади. Кимнинг амали кўп бўлса, у ўзидаги бор нарсага бино қўйиб, ғурурга берилмаслиги, балки эзгуликни янада кўпайтиришга интилиши лозим.