ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਅੰਸਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਮੋਮਿਨ ਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਮੁਨਾਫ਼ਿਕ ਹੀ ਨਫਰਤ ਕਰੇਗਾ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੇਗਾ।

عَنِ الْبَرَاءِ رضي الله عنه:
عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ: «لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ، وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ، مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللهُ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 75]

ਬਰਾਅ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ:
ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਅੰਸਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਮੋਮਿਨ ਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਮੁਨਾਫ਼ਿਕ ਹੀ ਨਫਰਤ ਕਰੇਗਾ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੇਗਾ।"
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 75]

ਵਿਆਖਿਆ

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਦੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅੰਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨਾ ਈਮਾਨ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਮਦਦ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ (ਸ਼ਰਨ) ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੇ ਮਾਲ ਨਾਲ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨਾ ਨਿਫ਼ਾਕ (ਪਖੰਡ) ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਰੱਖੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਅੰਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੁਗ਼ਜ਼ (ਨਫ਼ਰਤ) ਰੱਖੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬੁਗ਼ਜ਼ ਰੱਖੇਗਾ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਅੰਸਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫਜ਼ੀਲਤ (ਮਹੱਤਤਾ) ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਨਿਫ਼ਾਕ (ਪਖੰਡ) ਤੋਂ ਬਰੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲਾ) ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
2. ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਵਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
3. ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਫਜ਼ੀਲਤ (ਮਹੱਤਤਾ)।