1. Urupapuro rutangura
  2. Igaburwa mu migwi
  3. The Hadith and Hadith Sciences

Inyigisho y'intumwa Ndabasigiye iragi ry'uko mwotsimbatara kw'igamburukiramana, ukwumva n'ukwumvira indongozi, n'aho indongozi ibarongoye yoba ari umuja, burya uwuzobaho akaramba muri mwebwe mu nyuma zanje, azobona ukudahuza mu guhazana kenshi mu vyiyumviro, nivyabashikira rero muraheza muce mwisunga inyigisho n'imigenzo vyanje, hamwe rero n'imigenzo y'ingendanyi zanje z'abagororotsi zigendera ukuri

عَنْ أَبِي نَجِيحٍ العِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ رضي الله عنه قَالَ: وَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَوْعِظَةً وَجِلَتْ مِنْهَا القُلُوبُ، وَذَرَفَتْ مِنْهَا العُيُونُ، فَقُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ! كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ؛ فَأَوْصِنَا، قَالَ:
«أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ، وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ، وَإِنْ تَأَمَّرَ عَلَيْكُمْ عَبْدٌ، فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا، فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ المَهْدِيينَ، عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الأُمُورِ؛ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ».

Mu vyakiriwe na Se wa Najiihi, Al'Irbaadwi mwene Saariya (Imana Allah Imwishimire) yavuze ati: "Umusi umwe Intumwa y'Imana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yaraduhaye inyigisho (impanuro) nkoramutima zadushitse ku nyota, maze imitima iroroha iratinya, amaso na yo arakorora amosozi, duca tuvuga duti: "Ewe Ntumwa y'Imana! Waduhaye inyigisho (impanuro) nkoramutima nk'iz'umuntu ariko araraga, enda rero duhe isezerano tuzoheza tukisunga utakiriho". Intumwa y'Imana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) ica ivuga iti:
"Ndabasigiye iragi ry'uko mwotsimbatara kw'igamburukiramana, ukwumva n'ukwumvira indongozi, n'aho indongozi ibarongoye yoba ari umuja, burya uwuzobaho akaramba muri mwebwe mu nyuma zanje, azobona ukudahuza mu guhazana kenshi mu vyiyumviro, nivyabashikira rero muraheza muce mwisunga inyigisho n'imigenzo vyanje, hamwe rero n'imigenzo y'ingendanyi zanje z'abagororotsi zigendera ukuri, izo nyigisho n'imigenzo rero ndababwiye, murazigumya n'ibijigo mu kuzigendera mutarekura, muraheza kandi mwirinde ibintu vy'ivyadukona; kuko icadukano ico ari co cose, ni ubuhuvyi"".

صحيح رواه أبو داود والترمذي الأربعون النووية - 28

Ugusobanura

Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yarahaye ingendanyi ziwe impanuro nkoramutima zishika ku nyota, ku buryo imitima yoroshe igatinya ibihano, bituma amaso akorora amosozi bitewe n'ikigumbagumba; ingendanyi zari aho zica zivuga ziti: Ewe Ntumwa y'Imana! Izi mpanuro nkoramutima womenga ni impanuro z'uwuriko araraga. Aho ingendanyi zari zifatiye ku mwitwarariko Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yari afise mu gutanga nya nyigisho, ziraheza zica zimusaba ko azisigira iragi zizofata nkama mu kurigendera mu nyuma y'aho (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) atakiriho, aca avuga azihanura ati: Ndabasigiye iragi ry'uko mugamburukira Imana Allah mu gukora ivyo Yabategetse no kureka ivyo Yababujije, ukwumva n'ukwumvira indongozi, n'aho vyoshika mukaba murongowe canke mugatwarwa n'umuja, bisigura gutwarwa n'umuntu nyarucari, ico gihe rero ntimuzohirahire ngo mumugaye, ahubwo muramwumvira ku kwanka ko hoca hiyadukiza igeragezwa ry'ugucanamwo, mu vy'ukuri uwuzoramba muri mwebwe azobona ukudahuza mu guhazana kenshi mu vyiyumviro. Mu nyuma rero, Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yahavuye yereka ingendanyi inzira izokura abantu mu kudahuza mu guhazana mu vyiyumviro, ko ari ugufata nkama n'ukugendera inyigisho n'imigenzo vyayo, hamwe rero n'ugufata nkama imigenzo y'ingendanyi z'abagororotsi zigendera ukuri, mu nyuma y'aho azoba atakiriho. Izo ngendanyi ni Abu Bakari w'imvugakuri, Omari mwene Al-Khattwaabi, Othmani mwene Affaani, hamwe rero na Ali mwene Abu Twaalibi (Imana Allah Izishimire zose). Ukugumya n'ibijigo inyigisho n'imigenzo bivugwa ng'aha, bisigura kugumya izo nyigisho n'imigenzo ata guhesha mu kuzigendera. Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yaranihanije ingendanyi ziwe ko zokwirinda ibintu vy'ivyadukano mw'idini, kuko mu vy'ukuri icadukano iyo kizanana hose, ari ubuhuvyi.

Zimwe mu nyungu ziri muri iyi nyigisho y'intumwa:

  1. Akamaro ko kugumya mu gutsimbatara no gukurikira inyigisho n'imigenzo vy'intumwa.
  2. Kwitwararika gutanga impanuro zituma imitima yoroha igatinya.
  3. Kubwiriza abantu gukurikira imigenzo y'ingendanyi zine z'abagororotsi zigendera ukuri, zarongoye ubwislamu mu nyuma, na zo zikaba ari: Abu Bakari w'imvugakuri, Omari mwene Al-Khattwaabi, Othmani mwene Affaani, hamwe rero na Ali mwene Abu Twaalibi (Imana Allah Izishimire zose).
  4. Ibuzwa ryo gukurikira ivyadukano mw'idini, n'uko icadukano ico ari co cose, ari ubuhuvyi.
  5. Kwumva n'ukwumvira uwujejwe gutunganiriza abemeramana mu bitari ivyaha n'ibicumuro.
  6. Akamaro k'igamburukiramana mu bihe vyose n'aho ari ho hose.
  7. Abantu kudahuza mu guhazana mu vyiyumviro, birashobora gushika hagati y'abarungikiwe Intumwa Muhamadi (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Iamana Allah), ariko rero igihe bishitse, abantu bategerezwa kugaruka bakisunga inyigisho n'imigenzo vy'intumwa hamwe n'imigenzo y'ingendanyi z'abagororotsi zigendera ukuri.

Ukwerekana insiguro mu rundi rurimi

58 Ururimi
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
DA Dansk الدنماركية
KMR Kurmancî الكرمنجية
MS Bahasa Melayu الملايو