فەرموودە: ((ل ڕۆژا قیامه‌تێ هه‌ردوو پێیێن چ عه‌بدان نالڤن هه‌تا پرسیار ژێ نه‌هێته‌ كرن ده‌رباره‌ی عه‌مرێ وی كا د چدا ب سه‌ر برییه‌ و ده‌رباره‌ی زانستێ وی كا چ كار پێ كرییه‌ و ده‌رباره‌ی مالێ وی كا ژ كیڤه‌ په‌یدا كرییه‌ و كا د چ تشتیدا مه‌زاختییه‌ و ده‌رباره‌ی له‌شێ وی كا د چدا ڕزاندییه‌))

عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«لَا تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ يَوْمَ القِيَامَةِ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ عُمُرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ، وَعَنْ عِلْمِهِ فِيمَ فَعَلَ، وَعَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَفِيمَ أَنْفَقَهُ، وَعَنْ جِسْمِهِ فِيمَ أَبْلَاهُ».
[صحيح] - [رواه الترمذي] - [سنن الترمذي: 2417]

ئه‌بو به‌رزه‌یێ ئه‌سله‌می (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:
((ل ڕۆژا قیامه‌تێ هه‌ردوو پێیێن چ عه‌بدان نالڤن هه‌تا پرسیار ژێ نه‌هێته‌ كرن ده‌رباره‌ی عه‌مرێ وی كا د چدا ب سه‌ر برییه‌ و ده‌رباره‌ی زانستێ وی كا چ كار پێ كرییه‌ و ده‌رباره‌ی مالێ وی كا ژ كیڤه‌ په‌یدا كرییه‌ و كا د چ تشتیدا مه‌زاختییه‌ و ده‌رباره‌ی له‌شێ وی كا د چدا ڕزاندییه‌)).
[صحيح] - [رواه الترمذي] - [سنن الترمذي - 2417]

شیکردنەوە

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ هندێ دكه‌ت كو ل ڕۆژا قیامه‌تێ چ كه‌س ژ جهێ حساب و لێپرسینێ به‌ره‌ڤ به‌حه‌شتێ یان جه‌هنه‌مێ نالڤیت هه‌تا ده‌رباره‌ی چوار تشتان پرسیار ژێ نه‌هێته‌ كرن:
یێ ئێكێ: ژیانا وی كا د چدا ب دویماهیك ئینا و ب چڤه مژویل بوو؟
یێ دووێ: زانستێ وی كا ئه‌رێ بۆ خاترا خودێ داخواز و كۆم كر‌؟ و ئه‌رێ كار پێ كر یان نه‌‌؟ و ئه‌رێ گه‌هانده‌ كه‌سێن ژ هه‌ژی؟
یێ سێیێ: مالێ وی كا ژ كیڤه‌ ب ده‌ست خۆڤه‌ ئینا، ئه‌رێ ژ حه‌لالى بوو یان ژ حه‌رامی؟ و د چدا مه‌زاخت، ئه‌رێ د هندێدا بوو خودێ ژێ ڕازی بیت یان د هندێدا بوو خودێ پێ توڕه‌ ببیت؟
یێ چارێ: له‌ش‌ و هێز و ساخله‌می و گه‌نجاتییا وی، كا د چدا بكارئینا و ڕزاند؟

لە سوودەکانی فەرموودەکە

1. هاندان ل سه‌ر مفا وه‌رگرتنێ ژ ژیانێ د وان تشتاندا یێن خودایێ مه‌زن پێ ڕازی دبیت.
2. نیعمه‌تێن خودێ ل سه‌ر عه‌بدێن وی گه‌له‌كن و خودێ دێ پرسیارا وان هه‌می خۆشییان كه‌ت یێن ئه‌و تێدا بوو، له‌وا پێدڤییه‌ مرۆڤ نیعمه‌تێن خودێ د وی تشتيدا بکاربینیت یێن ئەو پێ ڕازی دبیت.