Hadisa: Ɲumanya o ye jogo ɲumanya de ye, Kota o ye fɛn min b’i dusukun degun, i t’a fɛ mɔgɔ ka bɔ a kalama

عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سِمْعَانَ الْأَنْصَارِيِّ رضي الله عنه قَالَ:
سَأَلْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْبِرِّ وَالْإِثْمِ، فَقَالَ: «الْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ، وَالْإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ، وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَّاسُ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2553]

A minɛna simiana den nawaasi la madina sigibaga don Ala diɲɛna a ma, a ko:
Ne ye kira ɲininka ɲumanya ni jùrùmu na a ko nɛɛma ni kisi b'a ye:<< Ɲumanya o ye jogo ɲumanya de ye, Kota o ye fɛn min b’i dusukun degun, i t’a fɛ mɔgɔ ka bɔ a kalama>>.
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 2553]

Hadisa Ɲɛfɔli

Kira ɲininkara kisi b'a ye ɲumanya ni jùrùmu na
Ɲumanya la belebele dɔ ye jogoɲumanya ye Ala kama ni alaɲɛsiranyɛ ye, ani sɔnni tɔɔrɔ ma Ala nɔfɛ, ani funun(dimi) Ala kama, ani ɲɛda foninin, ani kumakan ɲuman ni sinditugu ni nɔgɔya ni bangebaa labato ni balimaya ni jɛɲɔgɔnya
Min ye jùrumu ye, o ye ninkun bɛ sikananko minnu sɔmi sɔrɔ k'a sɔrɔ dusukun m'a jateminɛ, wa dusukun sirana a ɲɛ ani siran a dɔnnen kɔ jùrùmu ko ye, wa a m'a laɲini k'a bange a kojugumayɔrɔ kɔsɔ mɔgɔw ni mɔgɔɲumanw yɔrɔ, k'a d'a kan nikun tàbiya bɛ hɛɛrɛko bangeli de fɛ mɔgɔw ye, n'a ye waleko min bangeli kɔn o ye jùrùmu de ye hɛɛrɛ tɛ o la.

hadisa n nafaw dɔ ye:

1. Lasuli ka taa jogoɲumanya ma; k'a d'a kan jogoɲumanya ye ɲumanya wale dɔ ye.
2. Tuɲa nin nkalon tɛ ɲagamin limaniyajɔn dusukun na, a bɛ tuɲa dɔn ni nɔɔrɔ ye o min b'a dusukun na, a bɛ bòli nkalon ɲɛ k'a kɔn
3. Jùrùmu taamasiyɛn dɔ ye dusukun ka siran ye n'a jɔrɔli ye, an'a dɔnni kɔnni mɔgɔw
4. Karamɔgɔ Sindi ko: ni ye siganankow de ye mɔgɔw t'u ka sugantita dɔn minnu na; n'o tɛ, min yamaruya la sariya fɛ k'a sɔrɔ dalilu mana k'a sɔsɔ o ye baaraɲuman dɔ ye, o cogo la wale bàlilen fana ye jùrùmuko ye, dusukun ka ɲininkali n'a mafanciyali jɔyɔrɔ t'o la.
5. Kuma n laɲini ye hadamaden tàbiya jɛlen ye, hakili yɛlɛmanenw tɛ min tɛ ɲuman kɛ a tɛ juguman kɔn fo min diyara a nikun ye.
6. Karamɔgɔ Tibi ko: a fɔra ko ɲumanya fasarila ni kɔrɔ caman ye hadisa n kɔnɔ, a y'a fasari yɔrɔdɔ la nikun ni dusukun ka mafanciya, a y'a fasari yɔrɔdɔ la k'a kɛ limaniya ye, yɔrɔ dɔ la baara min b'i gɛrɛ Ala la, yan a y'a fasari ni jogoɲuman ya ye: tɔɔrɔ kunni ani dimi (funu)fɛgɛya ni yɛlɛmusun ni kuma ɲuman, a bɛɛ kɔrɔ ka surun ɲɔgɔn na.