Ҳадис: Ҳар паёмбаре, ки Аллоҳ дар умматони пеш аз ман мабъус кардааст, ёрони мухлис ва асҳобе доштанд, ки ба суннати ӯ амал мекарданд ва ба фармони ӯ пайравӣ менамуданд

عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ، وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ، ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ، وَيَفْعَلُونَ مَا لَا يُؤْمَرُونَ، فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ، وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ، وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ، وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنَ الْإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 50]

Аз Абдуллоҳ ибни Масъуд (разияллоҳу анҳу) ривоят аст, ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд:
"Ҳар паёмбаре, ки Аллоҳ дар умматони пеш аз ман мабъус кардааст, ёрони мухлис ва асҳобе доштанд, ки ба суннати ӯ амал мекарданд ва ба фармони ӯ пайравӣ менамуданд. Баъд аз онҳо касоне меоянд, ки ба гуфтаҳояшон амал намекунанд ва корҳое мекунанд, ки ба он фармон дода нашудаанд. Ҳар касе, ки бо дасти худ бо онҳо ҷиҳод ва мубориза мекунад, муъмин аст. Ва ҳар касе, ки бо забонаш бо онҳо ҷиҳоду мубориза мекунад, муъмин аст. Ва ҳар касе, ки бо дили худ ҷиҳод мекунад (инкор мекунад), ӯ ҳам муъмин аст. Баъд аз ин мартаба, ба андозаи донаи хардал ҳам имон вуҷуд надорад."
[Саҳеҳ] - [رواه مسلم] - [Саҳеҳ Муслим - 50]

Шарҳ

Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) хабар доданд, ки ҳар як паёмбаре, ки Худо ӯро пеш аз ӯ ба як уммат фиристодааст, дар миёни уммати худ дӯстони наздик, ёрон ва муҷоҳидони ихлосманд дошт, ки сазовори ҷонишинӣ пас аз ӯ буданд. Онҳо ба суннати ӯ амал мекарданд ва аз фармонҳояш пайравӣ менамуданд. Аммо пас аз онҳо одамоне меоянд, ки дар онҳо хайре нест, чизҳое мегӯянд, ки худашон амал намекунанд, ва корҳое мекунанд, ки ба он амр нашудаанд. Пас, ҳар ки бо дасти худ бар зидди онҳо мубориза барад, ӯ муъмин аст. Ва ҳар ки бо забонаш бар зидди онҳо мубориза барад, ӯ низ муъмин аст. Ва ҳар ки бо дилаш бар зидди онҳо мубориза мебарад (инкор мекунад), ӯ ҳам муъмин аст. Баъд аз ин дигар, заррае аз имон боқӣ намемонад.

Аз фоидаҳои ҳадис

1. Тарғиб ба ҷиҳод бар зидди онҳое, ки бар хилофи шариат амал мекунанд, бо сухан ва кирдорҳои онҳо.
2. Инкор накардани зулму мункар аз тарафи дил нишонаи сустии имон ё нобудшавии он аст.
3. Худованд барои паёмбарон касонеро омода кардааст, ки пас аз онҳо рисолаташонро ба дӯш гирифта, идома медиҳанд.
4. Ҳар кас, ки наҷот мехоҳад, бояд роҳи паёмбаронро пайравӣ кунад, зеро ҳар роҳе ғайр аз роҳи онҳо, роҳ ба ҳалокат ва гумроҳӣ аст.
5. Ҳар қадаре, ки замон аз даврони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва саҳобаҳо (разияллоҳу анҳум) дур шавад, мардум суннатҳоро тарк мекунанд ва хоҳишҳои нафсро пайравӣ карда, бидъатҳоро эҷод мекунанд.
6. Баёни дараҷаҳои ҷиҳод: Бо даст; барои онҳое, ки қудрати тағйир додан доранд, монанди ҳокимон, амирон ва масъулон. Бо забон; баён кардани ҳақ ва даъват ба он. Бо дил; нафрат доштан аз мункар ва рад кардани он.
7. Амр ба маъруф ва наҳй аз мункар воҷиб аст.