हदीस: नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले सज्दा गर्दा यो दुआ पढ्नुहुन्थ्यो: अल्लाहुम् मग्फिर ली जनबी कुल्लहु, दिक्कहु व जिल्लहु, व अव्वलहु व आखिरहु, व अलानियतहु व सिर्रहु। अर्थात "हे अल्लाह! मेरा साना र ठूला, विगतका र वर्तमानका, खुला र लुकेका सबै पापहरू क्षमा गर्नुहोस्।

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه:
أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي سُجُودِهِ: «اللهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي كُلَّهُ دِقَّهُ، وَجِلَّهُ، وَأَوَّلَهُ وَآخِرَهُ وَعَلَانِيَتَهُ وَسِرَّهُ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 483]

यस अनुवादलाई थप समीक्षा र जाँचको आवश्यकता छ.

अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले बयान गरेका छन्:
नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले सज्दा गर्दा यो दुआ पढ्नुहुन्थ्यो: अल्लाहुम् मग्फिर ली जनबी कुल्लहु, दिक्कहु व जिल्लहु, व अव्वलहु व आखिरहु, व अलानियतहु व सिर्रहु। अर्थात "हे अल्लाह! मेरा साना र ठूला, विगतका र वर्तमानका, खुला र लुकेका सबै पापहरू क्षमा गर्नुहोस्।"
[सही] - [मुस्लिमले वर्णन गरेका छन्] - [सही मुस्लिम - 483]

व्याख्या

नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) सज्दामा यो प्रार्थना गर्नुहुन्थ्यो: "(अल्लाहुम-मग्फिरली जन्बी)" हे अल्लाह! मेरा पापलाई लुकाएर क्षमा गर्नुहोस्, तिनीहरूको परिणामबाट मलाई बचाइदेऊ; मलाई क्षमा गर, माफ गर, र बेवास्ता गर। "(कुल्लाहू)" सबै पाप, "(दिक्कहू)" मेरो मतलब: सानो र थोरै, "(व जिल्लाहू)" अर्थातः र यसको अधिकांश भाग ठूलो र धेरै, "(व औव्वलहू)" पहिलो पाप, "(व आखिरहु)" अन्तिम र तिनीहरूको बीचमा भएको पाप, "(अलानियतहु व सिर्रहू)" सार्वजनिक र गोप्यः जुन तपाईं बाहेक अरू कसैलाई थाहा छैन, तपाईं पवित्र हुनुहुन्छ।

हदीसका केही फाइदाहरू

1. इब्न अल-काय्यिमले भने: मानिसले साना–ठूला, सूक्ष्म–स्पष्ट , पहिले–पछिका, गुप्त–खुला सबै पापहरूको क्षमा माग्नुपर्छ। यस प्रकारको समग्रता र व्यापकता तौबा (पश्चात्ताप) त्यस पापमा पनि लागू हुन्छ जुन भक्तले आफैंलाई थाहा छ, र त्यसमा पनि जुन उसलाई थाहा छैन।
2. भनिएको छ: किन (साना पाप) लाई (ठूला पाप) भन्दा अगाडि उल्लेख गरियो भने, किनकि प्रश्नकर्ता व्यक्ति आफ्नो दुआमा क्रमशः माथि चढ्दै जान्छ। साथै ठूला पापहरू प्रायः साना पापमा निरन्तरता र बेवास्ताबाट जन्मिन्छन्। त्यसैले साना पापहरू ठूला पापतर्फ जाने साधन जस्तै हुन्छन्। साधनको अधिकार यही हो कि त्यसलाई पुष्टि (स्थापना) र नकार (हटाउने) दुवै रूपमा अघि राखियोस्।
3. ठूला र साना सबै पापहरूको लागि अल्लाहसँग विनम्रतापूर्वक क्षमा माग्नु पर्छ।
4. अल-नववीले भने: धेरै शब्दहरूद्वारा प्रार्थनामा जोड दिइएको छ, यद्यपि यसको केही भाग नै पर्याप्त छ।