Ҳадис: Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) аз саҳобаҳо пурсид: "Оё медонед, муфлис (фақир) кист?

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«أَتَدْرُونَ مَا الْمُفْلِسُ؟» قَالُوا: الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ، فَقَالَ: «إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِي يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِصَلَاةٍ وَصِيَامٍ وَزَكَاةٍ، وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ هَذَا، وَقَذَفَ هَذَا، وَأَكَلَ مَالَ هَذَا، وَسَفَكَ دَمَ هَذَا، وَضَرَبَ هَذَا، فَيُعْطَى هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، فَإِنْ فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْضَى مَا عَلَيْهِ أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ، ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2581]

Аз Абуҳурайра (разияллоҳу анҳу ) ривоят аст, ки Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд:
Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) аз саҳобаҳо пурсид: "Оё медонед, муфлис (фақир) кист?" Онҳо гуфтанд: Муфлис дар байни мо касе аст, ки молу мулк надошта бошад. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуд: "Муфлис дар уммати ман касе аст, ки рӯзи қиёмат бо амалҳое мисли, намоз, рӯза ва закот меояд, вале ҳамзамон касеро дашном додааст, бадгӯӣ кардааст, моли касеро ба ноҳақ хӯрдааст, хуни касеро рехтааст, касеро задааст. Ҳар касеро, ки зулм кардааст, аз ҳасанот ва савобҳои ӯ гирифта ба мазлум дода мешавад. Агар савобҳояш тамом шуданд, аз хатоҳои онҳо гирифта ба ҳисоби ӯ навишта мешавад ва сипас ӯ ба дӯзах андохта мешавад."
[Саҳеҳ] - [رواه مسلم] - [Саҳеҳ Муслим - 2581]

Шарҳ

Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) асҳобашро пурсид: Оё медонед фақир кист? Онҳо гуфтанд: Фақир дар байни мо касе аст, ки молу мулке надорад. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуд: Фақири умматам касест, ки дар рӯзи қиёмат бо амалҳои хайр мисли намоз, рӯза ва закот меояд, вале ҳамзамон касеро шиканҷа дода, бадгӯӣ кардааст, дар номуси касе гап задааст, ҳаққи касеро риоят накарда, молашро хӯрдааст, хуни касеро рехта, зулм кардааст, касеро зада, таҳқир намудааст. Ба касе, ки зулм шудааст, аз савобҳояш дода мешавад ва агар савобҳояш пеш аз пардохти ҳаққи мардуми мазлум тамом шавад, гуноҳи мазлумро гирифта, ба ҳисоби ӯ навишта мешавад ва ба дӯзах андохта мешавад, чун ки ӯ дигар аҷру савобе надорад.

Аз фоидаҳои ҳадис

1. Ҳушдор аз воқеъ шудан дар муҳаррамот, бахусус он чизе, ки ба ҳуқуқҳои моддӣ ва маънавии мардум рабт дорад.
2. Ҳуқуқи байни одамон бар асоси муноқиша ва баҳс аст, аммо ҳуқуқҳои Парвардигор (ғайр аз ширк) бар асоси бахшиш, муҳаббат ва осонгирӣ аст.
3. Истифода аз усули гуфтугӯ, боиси шавқи гӯшкунандагон ва ҷалби диққати онон мегардад, махсусан дар таълим ва роҳнамоӣ.
4. Шарҳи маънои ҳақиқии "муфлис" — ӯ касе аст, ки рӯзе қиёмат талабгоронаш аҷру савобашро мегиранд.
5. Қасос дар рӯзи қиёмат метавонад ҳама аҷру савобҳои инсонро аз байн барад, то ҷое, ки чизе аз он барояш боқӣ намонад.
6. Муомилаи Худованд бо халқ бар асоси адолат ва ҳақиқат аст.