ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ

عَنْ أَنَسٍ رضي الله عنه قَالَ:
كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ: «يَا مُقَلِّبَ القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ»، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، آمَنَّا بِكَ وَبِمَا جِئْتَ بِهِ فَهَلْ تَخَافُ عَلَيْنَا؟ قَالَ: «نَعَمْ، إِنَّ القُلُوبَ بَيْنَ أُصْبُعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ اللهِ يُقَلِّبُهَا كَيْفَ يَشَاءُ».
[صحيح] - [رواه الترمذي وأحمد] - [سنن الترمذي: 2140]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਅਨਸ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ: "ਹੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਵਾਲੇ! ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਧਰਮ ਤੇ ਸਥਿਰ ਕਰ ਦੇ।" ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ:"ਹੇ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ! ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਆਏ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਇਮਾਨ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਡਰਦੇ ਹੋ?" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹਾਂ, ਦਿਲ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਉਂਗਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।"
[صحيح] - [رواه الترمذي وأحمد] - [سنن الترمذي - 2140]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਧਰਮ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਇਬਾਦਤ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਟਕਣ ਅਤੇ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਦੋਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅਨਸ ਬਿਨ ਮਾਲਿਕ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ ਦੇ ਇਸ ਦੁਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਰਨ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ,ਤਦ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਲ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਮੋੜਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਹੀ ਇਮਾਨ ਤੇ ਕਫਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 'ਦਿਲ' ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਗੈਸ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ (ਕੜਾਹੀ) ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਲਟਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਅੱਲਾਹ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹਿਦਾਇਤ ਤੇ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਅੱਲਾਹ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਖੁਦ-ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁਝੂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ,ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਮਤ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ।
2. ਧਰਮ 'ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰੀ ਹਾਲਤ ਕਿਹੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
3. ਇਕ ਬੰਦਾ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਲਾਮ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
4. ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੁਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਦੋਹਰਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
5. ਇਸਲਾਮ 'ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਊਕਸ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।