1. ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ
  2. ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ
  3. Virtues and Manners

ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸਮ ਖਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਗੱਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਿਬਰਾਈਲ (ਅ.) ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى حَلْقَةٍ فِي الْمَسْجِدِ، فَقَالَ: مَا أَجْلَسَكُمْ؟ قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللهَ، قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ؟ قَالُوا: وَاللهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ، قَالَ: أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ، وَمَا كَانَ أَحَدٌ بِمَنْزِلَتِي مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَلَّ عَنْهُ حَدِيثًا مِنِّي:
وَإِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَقَالَ: «مَا أَجْلَسَكُمْ؟» قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللهَ وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ، وَمَنَّ بِهِ عَلَيْنَا، قَالَ: «آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ؟» قَالُوا: وَاللهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ، قَالَ: «أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ، وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَةَ».

ਅਬੁ ਸਈਦ ਖੁਦਰੀ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਆਵਿਯਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਲਕੇ (ਇਕੱਠ) ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹੋ? ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਮੁਆਵਿਯਾ (ਰ.) ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੇ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹੋ? ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੇ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਇਸ 'ਤੇ ਮੁਆਵਿਯਾ (ਰ.) ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸਮ ਖਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਪ ﷺ ਤੋਂ ਇੰਨੀਆਂ ਘੱਟ ਹਦੀਸਾਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਆਪਣੇ ਸਹਾਬੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਲਕੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਬੈਠੇ ਹੋ?" ਸਹਾਬੀਆਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਮਦੋ-ਸਨਾ (ਵਡਿਆਈ) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੀਨ-ਏ-ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਇਹ ਦੀਨ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਕਸਮ ਖਾਓ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੇ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹੋ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਅਸੀਂ ਇਸੇ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।" ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸਮ ਖਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਗੱਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਿਬਰਾਈਲ (ਅ.) ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

صحيح رواه مسلم صحيح مسلم - 2701

ਵਿਆਖਿਆ

ਮੁਆਵਿਯਾ ਬਿਨ ਅਬੁ ਸੁਫ਼ਯਾਨ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਹਲਕੇ (ਇਕੱਠ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਹਨ? ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ (ਸਿਮਰਨ) ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਸਮ (ਸੁੰਹ) ਖਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੀ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸਮ ਖਾਧੀ, ਤਾਂ ਫਰਮਾਇਆ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸਮ ਖਾਣ ਲਈ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਝੂਠਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੱਚੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਦਰਜਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ﷺ ਦੀ ਜੋ ਨੇੜਤਾ ਹਾਸਲ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਉੱਮੇ ਹਬੀਬਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹਾ) ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਵਹੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਸਹਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ﷺ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਦੀਸਾਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਘਰੋਂ ਨਿੱਕਲੇ, ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕੁੱਝ ਸਹਾਬੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੈਠਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਕਸਮ ਵੀ ਖਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਆਵਿਯਾ (ਰ.) ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਬੈਠਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਕਸਮ ਖਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਆਪ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਬਰਾਈਲ (ਅ.) ਆਪ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਫਖਰ (ਮਾਣ) ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਜ਼ੀਲਤ (ਸਿਫ਼ਤ) ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

  1. ਮੁਆਵਿਯਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਮ (ਗਿਆਨ) ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ।
  2. ਝੂਠ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਸ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕਸਮ ਖੁਆਉਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ (ਮਹੱਤਤਾ) ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।
  3. ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਇਲਮ ਦੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ (ਸਭਾਵਾਂ) ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ। ਅੱਲਾਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ ਦਿਖਾਓਣਾ

57 ਭਾਸ਼ਾ
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
YO Yorùbá اليوروبا
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
SO Soomaali الصومالية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
MR मराठी الماراثية
KMR Kurmancî الكرمنجية