Hadith: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾ ਕੇ ਕਸਮ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਈ,ਪਰ ਜਬਰਾਈਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى حَلْقَةٍ فِي الْمَسْجِدِ، فَقَالَ: مَا أَجْلَسَكُمْ؟ قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللهَ، قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ؟ قَالُوا: وَاللهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ، قَالَ: أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ، وَمَا كَانَ أَحَدٌ بِمَنْزِلَتِي مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَلَّ عَنْهُ حَدِيثًا مِنِّي:
وَإِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَقَالَ: «مَا أَجْلَسَكُمْ؟» قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللهَ وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ، وَمَنَّ بِهِ عَلَيْنَا، قَالَ: «آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ؟» قَالُوا: وَاللهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ، قَالَ: «أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ، وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَةَ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2701]

Translation Needs More Review.

ਹਜ਼ਰਤ ਅਬੂ ਸਈਦ ਖੁਦਰੀ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਮੁਆਵੀਆ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹਲਕਾ (ਇਕੱਠ) ਉਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਕਿਉਂ ਬੈਠੇ ਹੋ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਥੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵੱਲਾਹੀ, ਸਾਨੂੰ ਇਥੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਗੱਲ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ।" ਮੁਆਵੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾ ਕੇ ਕਸਮ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਈ,ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਹਦੀਸਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।"
ਅਤੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਆਪਣੇ ਸਹਾਬਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਲਕੇ (ਇਕੱਠ) ‘ਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਕਿਉਂ ਬੈਠੇ ਹੋ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:"ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਮਦ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਨੇਮਤ ਸਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।"ਉਹ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੀ ਲਈ ਇਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋ?"ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵੱਲਾਹੀ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੇ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।"ਤਦ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:"ਸੁਣੋ!« ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾ ਕੇ ਕਸਮ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਈ,ਪਰ ਜਬਰਾਈਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਫ਼ਖ਼ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 2701]

Explanation

ਮੁਆਵੀਆ ਬਿਨ ਅਬੀ ਸੁਫ਼ਯਾਨ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹਲਕੇ ਉੱਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ? ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਸਮ ਚੁਕਾਈ ਕਿ ਕੀ ਵਾਕਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਲ੍ਹਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ? ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਈ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾ ਕੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਚਾਈ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਕੇ ਕਸਮ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਈ।"ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਬੀ ﷺ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦਰਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਇਤਨਾ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਸੀ — ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਉਮੱਮੁ ਹਬੀਬਾ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਜ਼ੌਜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਹੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਹਦੀਸਾਂ ਘੱਟ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਉਹ ਵਹੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਹਦੀਸਾਂ ਘੱਟ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਕਸਮ ਚੁਕਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਜਬਰਾਈਲ ਅਲੈਹਿੱਸਲਾਮ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ **ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ**, ਤੁਹਾਡੀ ਬਹੁਤਰੀਨ ਨੇਕੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Benefits from the Hadith

1. ਮੁਆਵੀਆ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿ ਉਹ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੀ ਪੇਰਵੀ ਕਰਦਿਆਂ ਇਲਮ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ — ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਖ਼ਲਾਸੀਅਤ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।
2. ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦੇ ਕਸਮ ਚੁਕਾਉਣਾ ਜਾਇਜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਅਹਮियत ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
3. ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਇਲਮ ਦੀਆਂ ਮਜਲਿਸਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।