हदीस: हे अल्लाह! मेरा पापहरू, मेरो अज्ञानता, मेरा सबै कर्महरूमा भएका अपराधहरू र तपाईंलाई मभन्दा बढी थाहा भएका सबै कुराहरू क्षमा गर्नुहोस्। हे अल्लाह! मेरा पापहरू, मैले जानेर गरेको, अनजानमा गरेको र मजाकमा गरेको सबै कुराहरू क्षमा गर्नुहोस्। यो सबै मैले गरेको हो। हे अल्लाह! मेरा विगतका र भविष्यका पापहरू, मेरा गोप्य र मेरा सार्वजनिक पापहरू क्षमा गर्नुहोस्। तपाईं नै अगाडि ल्याउने र तपाईं नै पछाडि ल्याउने हुनुहुन्छ र तपाईं नै सबै कुरामाथि शक्तिवान हुनुहुन्छ।

عَنِ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَدْعُو بِهَذَا الدُّعَاءِ:
«رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي وَجَهْلِي، وَإِسْرَافِي فِي أَمْرِي كُلِّهِ، وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطَايَايَ، وَعَمْدِي وَجَهْلِي وَهَزْلِي، وَكُلُّ ذَلِكَ عِنْدِي، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ المُقَدِّمُ وَأَنْتَ المُؤَخِّرُ، وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6398]

अबू मुसा (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) यो दुआ माग्ने गर्नु हुन्थ्यो :
"हे अल्लाह! मेरा पापहरू, मेरो अज्ञानता, मेरा सबै कर्महरूमा भएका अपराधहरू र तपाईंलाई मभन्दा बढी थाहा भएका सबै कुराहरू क्षमा गर्नुहोस्। हे अल्लाह! मेरा पापहरू, मैले जानेर गरेको, अनजानमा गरेको र मजाकमा गरेको सबै कुराहरू क्षमा गर्नुहोस्। यो सबै मैले गरेको हो। हे अल्लाह! मेरा विगतका र भविष्यका पापहरू, मेरा गोप्य र मेरा सार्वजनिक पापहरू क्षमा गर्नुहोस्। तपाईं नै अगाडि ल्याउने र तपाईं नै पछाडि ल्याउने हुनुहुन्छ र तपाईं नै सबै कुरामाथि शक्तिवान हुनुहुन्छ।"
[सही] - [मुत्तफकुन अलैहि] - [सही बुखारी - 6398]

व्याख्या

नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) का उत्कृष्ट दुआहरूमध्ये एउटा यो (पनि) हो ।
हे अल्लाह ! मेरा सम्पूर्ण पापहरू माफ गरि दिनुहोस् । थाहै नपाइ हुने मेरो गल्तीहरू क्षमा गर्नुहोस्।
मेरा सबै काममा भएका कमीकमजोरी र अतिक्रमणहरूको लागि मलाई क्षमा गर्नुहोस्।
"तपाईं मेरो बारेमा धेरै जान्नुहुन्छ।" मलाई ती पापहरू पनि क्षमा गर्नुहोस् जुन तपाईंले जान्नुहुन्छ र मैले बिर्सेको छु।
"हे अल्लाह, मेरा पापहरू क्षमा गर्नुहोस्, ती पापहरू पनि जुन मैले जानाजानी गरेको छु।"
अनि मेरा ती पापहरू क्षमा गर्नुहोस् जुन मैले गम्भीरतापूर्वक वा मजाकमा गरेको छु।
"यो सबै मसँग छ।" मलाई थाहा छ कि मैले यस्ता सबै पापहरू गरेको छु।
हे अल्लाह, मैले अहिलेसम्म गरेका पापहरू र आउने दिनहरूमा गर्ने पापहरूको लागि मलाई क्षमा गर्नुहोस्।
मैले गोप्य रूपमा गरेको र खुलेआम गरेको ।
तपाईं आफ्नो सृष्टिमध्ये जसलाई चाहनुहुन्छ, आफ्नो प्रेमका कुराहरू प्रदान गरेर अगाडि बढाउनुहुन्छ र जसलाई चाहनुहुन्छ, उसलाई पछाडि एक्लै छोड्नुहुन्छ। तपाईंले जसलाई पछाडि पार्नुहुन्छ, उसलाई कसैले अगाडि बढाउन सक्दैन र तपाईंले जसलाई अगाडि बढाउनुहुन्छ, उसलाई कसैले पछाडि गर्न सक्दैन।
"तपाईंसँग सबै कुराको शक्ति छ" तपाईंसँग पूर्ण अधिकार र पूर्ण इच्छाशक्ति छ। तपाईं जे चाहनुहुन्छ गर्न सक्नुहुन्छ।

हदीसका केही फाइदाहरू

1. यो दुआको विशेषता र नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) को अनुकरण गर्दै पढ्नुपर्छ।
2. सीमा नाघ्न निषेध गरिएको छ र सीमा नाघ्नेहरूले सजाय भोग्न सक्ने बताइएको छ।
3. अल्लाहलाई मानिसको बारेमा आफूभन्दा बढी थाहा छ। त्यसकारण, मानिसले आफ्नो मामिला अल्लाहलाई सुम्पनु पर्छ, किनकि कहिलेकाहीं, अनजानमा पनि गल्ती गर्छ।
4. जसरी मान्छेको जानी जानी गरेका पापहरूमा पकड हुन्छ त्यसरी नै ख्याल ख्यालमा गरेका पापहरूको पनि हिसाब किताब होला । त्यसैले मान्छेलाई हाँसो ठट्टामा पनि सचेत रहनु आवश्यक छ ।
5. इब्ने हजर असकालानी भन्छन्: मैले उनको कुनै पनि कथनमा यो दुआको स्थान देखेको छैन। उनी रातको नमाजमा यो दुआ पढ्ने गर्थे। यो पनि उल्लेख गरिएको छ, उनी नमाजको अन्त्यमा यो दुआ पढ्ने गर्थे। यद्यपि, तपाईंले यसलाई सलाम अघि पढ्नुहुन्थ्यो वा पछि भन्ने बारेमा मतभेद छ।
6. के नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले क्षमा माग्नको लागि पाप गरेका थिए? केही मानिसहरू भन्छन्: तपाईंले यो नम्रता र विनम्रताका कारण भन्नुभएको हो। यो पनि हुन सक्छ, तपाईंले पूर्णताको क्षति र पहिलोको त्यागलाई पाप ठान्नुभएको छ। यो पनि सम्भव छ, उहाँले गल्तीले गरिएका कामहरू भन्नुभएको होला वा उहाँले पैगम्बर हुनुभन्दा पहिले गरिएका पापहरू भन्नुभएको होला । केही मानिसहरू भन्छन्: क्षमा माग्नु एउटा उपासना हो, जुन अनिवार्य छ। क्षमा माग्नु क्षमा खोज्नको लागि गरिएको होइन। जबकि केही मानिसहरू भन्छन्: यो चेतावनी दिने र सिकाउने तरिका हो ताकि मानिसहरूले लापरवाहीका कारण क्षमा माग्न नछोडून्।