عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ:
كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ، فَمَرَّ عَلَى جَبَلٍ يُقَالُ لَهُ جُمْدَانُ، فَقَالَ: «سِيرُوا هَذَا جُمْدَانُ، سَبَقَ الْمُفَرِّدُونَ» قَالُوا: وَمَا الْمُفَرِّدُونَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: «الذَّاكِرُونَ اللهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتُ».

Əbu Hureyradan (Allah ondan razı olsun) belə söylədiyi rəvayət edilir:
Allahın Rəsulu (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) Məkkə yolunda gedərkən Cümdan adlanan bir dağın yanından keçdi və dedi: “Gedin, bu Cümdan dağıdır, Fərqlənənlər qabaqladılar. Dedilər: Fərqlənənlər kimdir, ey Allahın Rəsulu? Buyurdu: “Allahı çox zikr edən kişilər və qadınlar”.

Səhih Muslim rəvayət etdi Sahihu Muslim - 2676

Şərh (izah)

Peyğəmbər (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) Allahı çox zikr edənlərin məqamını, onların bənzərsiz olduqlarını və Nəim bağlarında ən yüksək dərəcələrə nail olmaqla başqalarını qabaqladıqlarını bəyan etdi və onları digər dağlardan fərqlənən Cümdan dağına bənzətdi.

Hədisin faydalarından

  1. Allahı çox zikr etməyin və onunla məşğul olmağın bəyənilməsi, çünki axirətdəki üstünlük, yalnız çoxlu itaət və ibadətləri ixlasla etməklə əldə edilə bilər.
  2. Allahı zikr etmək yalnız dillə və ya yalnız qəlblə və ya dil və qəlblə birlikdə ola bilər ki, bu (sonuncu) ən yüksək mərtəbədir.
  3. Zikrlər arasında səhər və axşam zikrləri, vacib namazlardan sonrakı zikrlər və s. kimi qeydlənmiş şər'i zikrlər vardır.
  4. Nəvəvi demişdir: Bil ki, zikrin fəziləti təkcə təsbih, təhlil, təhmid, təkbir və bənzəri zikrlərlə məhdudlaşmır. Əksinə, Uca Allaha itaət edərək əməl edən hər bir şəxs Uca Allahı zikr edəndir.
  5. Allahı zikr etmək, sabit qalmağın ən böyük səbəblərindən biridir, Uca Allah deyir: (Ey iman gətirənlər, bir dəstə ilə qarşılaşdığınız zaman sabit olun və Allahı çox zikr edin ki, nicat tapasınız.) (Ənfal, 45).
  6. Zikr edənlərlə Cümdan dağı arasındakı bənzərlik, təklik və təcriddir. Belə ki, Cümdan dağı digər dağlardan təcrid olunur (ayrılır), Uca Allahı zikr edənlər də bu cürdür. Fərqlənən kəs insanlar arasında olsa da belə, qəlbi və dili Rəbbinin zikri ilə fərqlənən kəsdir, xəlvət vaxtı Rəbbi ilə ünsiyyət qurur və insanlarla qaynayıb qarışmağın çoxluğundan isə özünü yad hiss edir. Bənzətmə yönü belə də ola bilər ki, dağlar yerin sabitliyinə səbəb olduğu kimi, zikr də dində sabit qalmağa səbəbdir. Və ya bənzətmə yönü dünya və axirət işlərində xeyirlərdə yarışma ola bilər ki, sanki Mədinədən Məkkəyə gedən yolçu Cümdana çatırsa, bu, Məkkəyə çatmağın əlamətidir və ora çatan da öndədir. Eləcə də, Uca Allahı zikr edən kəs, Allahı çox zikr etdiyinə görə digərindən öndədir. Ən doğrusunu Allah bilir.

Tərcümələrə baxmaq

57 Dil
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
YO Yorùbá اليوروبا
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
SO Soomaali الصومالية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
KMR Kurmancî الكرمنجية