Hadis: Sizden hiçbiriniz, Allah hakkında hüsnüzan beslemeden ölmesin

عَنْ جَابِرٍ رضي الله عنه قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِثَلَاثٍ يَقُولُ:
«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ بِاللهِ الظَّنَّ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2877]

Câbir -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, şöyle demiştir: Vefat etmesinden üç gün önce Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle buyurduğunu işittim:
«Sizden hiçbiriniz, Allah hakkında hüsnüzan beslemeden ölmesin.»
[Sahih Hadis] - [Müslim rivayet etmiştir] - [Sahih-i Müslim - 2877]

Şerh

Müslümanı, ölüm anında kendisine merhamet edeceğini ve bağışlayacağını umarak Allah hakkında hüsnüzanda bulunmaya teşvik etmiştir. Çünkü korku, amelleri güzelleştirmek ve kişiyi salih amele sevk etmek için gereklidir. Fakat ölüm anı artık amel zamanı değildir. Bu durumda istenen şey, ümidin ağır basmasıdır.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-, her durumunda ümmetini hidayet etmeye çok hırslı ve onlara karşı son derece şefkatli olmuştur. Ölüm döşeğinde bile ümmetine nasihat etmiş, onları kurtuluş yollarına yönlendirmiştir.
2. et-Tîbî -rahimehullah- şöyle demiştir: Şimdiden amellerinizi güzelleştirin ki, ölüm anında Allah hakkında hüsnüzan besleyebilesiniz. Çünkü ölümden önce ameli kötü olan kimsenin, ölüm anında Allah hakkındaki zannı da kötü olur.
3. Kul için en mükemmel hâl; ümit (reca) ile korkunun dengeli olması ve sevginin baskın gelmesidir. Sevgi araç, umut kervanbaşı, korku sürücü, Allah ise ihsan ve cömertliğiyle (Cennet'e) ulaştırandır.
4. Ölümü yaklaşmış bir kimsenin yanında bulunanların, onun kalbinde ümit ve Allah hakkında hüsnüzan tarafını güçlendirmeleri gerekir. Çünkü bu hadiste Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bunu vefat etmeden üç gün önce söylediği bildirilmiştir.