ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਰੱਬ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

عَن أَبِي أُمَامَةَ قَالَ: حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ رضي الله عنه أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الرَّبُّ مِنَ العَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ الآخِرِ، فَإِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ».
[صحيح] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي] - [سنن الترمذي: 3579]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਅਬੂ ਉਮਾਮਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਮਰੋ ਬਿਨ ਅਬਸਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੂੰ ਇਹ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਸੁਣਿਆ:
"ਰੱਬ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਤੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਜਾ।"
[صحيح] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي] - [سنن الترمذي - 3579]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਇਤਤਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੱਬ ਸੁਬਹਾਨਹੁ ਵ ਤਆਲਾ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਾਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਐ ਮੋਮੀਨ! ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਤੌਫੀਕ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਤੂੰ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਵਕਤ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਨਮਾਜ਼ੀ, ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤੌਬਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਕ ਅਹੰਮ ਮੌਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਨਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
2. ਜ਼ਿਕਰ, ਦੁਆ ਅਤੇ ਨਮਾਜ਼ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਹਮੀਅਤ ਅਤੇ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਕਤ ਐਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨ ਆਮਾਲ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹਿਤਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਜਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3. ਮੀਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ…": "ਰੱਬ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ" (ਰੱਬ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ "ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਉਹ ਸੱਜਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ" (ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਉਹ ਸੱਜਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੇ ਵਕਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਤ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਜਦਾ ਹੈ।