1. Бош саҳифа
  2. Туркумлар
  3. Ақида

Ҳадис Мен сизларни нимадан қайтарган бўлсам, қайтинглар, нимага буюрган бўлсам, тоқатингиз даражасида адо қилинглар

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ صَخْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْت رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم يَقُولُ:
«مَا نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ فَاجْتَنِبُوهُ، وَمَا أَمَرْتُكُمْ بِهِ فَافْعَلُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ، فَإِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَثْرَةُ مَسَائِلِهِمْ، وَاخْتِلَافُهُمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ».

Абу Ҳурайра Абдураҳмон ибн Сохр разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шундай деганларини эшитдим:
«Мен сизларни нимадан қайтарган бўлсам, қайтинглар, нимага буюрган бўлсам, тоқатингиз даражасида адо қилинглар. Сизлардан аввалги қавмлар пайғамбарларига кўп саволлар ёғдириб, уларга хилоф қилганлари сабабли ҳалок бўлдилар».

Саҳиҳ Бухорий ва Муслим ривояти Арбаъун Нававийя (Нававийнинг қирқ ҳадиси) - 9

Изоҳ

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам агар У зот бирор нарсадан қайтарсалар, ундан мутлақо тийилишимиз вожиблигини, бирор амалга буюрсалар, қодир бўлганимизича уни адо этишимиз лозим эканлигини хабар бермоқдалар. Сўнгра бизнинг умматимиз олдинги умматлардек пайғамбарларига кўп савол бериб, буйруқларидан юз ўгирганлардек бўлишдан огоҳлантирдилар. Улар шу сабабли Аллоҳнинг турли азоб ва ҳалокатларига учрадилар. Улар каби ҳалокатга дучор бўлмаслигимиз учун биз уларга ўхшамаслигимиз зарур.

Ҳадиснинг фойдалари

  1. Ушбу ҳадис Аллоҳнинг амрларини бажариш ва тақиқларидан тийилишда асосий қоидалардандир.
  2. Қайтарилган ишларга ҳеч бир ҳолатда рухсат йўқ, уларни мутлақо тарк этиш шарт. Амр қилинган ишлар эса, қодир бўлганимизча адо этилади. Чунки тарк қилиш ҳар кимнинг қўлидан келади, амал қилиш эса, уни бажаришга қувват ва имконият талаб қилади.
  3. Кўп савол беришдан қайтарилган бўлиб, уламолар саволни икки турга бўлишган: Биринчи: дин ишларида зарур бўлган нарсаларни ўргатиш мақсадида бериладиган савол. Шариатимиз бундай савол турларини беришга буюрган бўлиб, саҳобаларнинг саволлари ҳам шу турдан эди. Иккинчи: инжиқлик ва қийинчиликка асосланган савол. Бундай савол туридан қайтарилган.
  4. Аввалги умматларда бўлганидек, умматни ўз пайғамбарига хилоф қилишдан огоҳлантириш.
  5. Қайтариқ кўпни ҳам, озни ҳам ўз ичига олади. Масалан, рибонинг озидан ҳам, кўпидан ҳам қайтарилгандир.
  6. Ҳаромга олиб борувчи сабабларни тарк қилиш. Чунки, бу четланиш маъноларидандир.
  7. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг бир буйруғини эшитган одам "бу мустаҳабми, ёки вожибми?" дейишлиги дуруст эмас. Ваҳоланки, расулуллоҳ соллалоҳу алайҳи ва саллам: "Уни қудратингиз етганича бажаринг!" демоқдалар.
  8. Кўп савол бериш — ҳалокатга сабаб бўлади, айниқса, инсон ақли етмайдиган масалаларда, ғайб ёки қиёмат кунининг ҳолатлари ҳақида кўп савол бериши. Танаттуъ ва ғулувга кетувчилардан бўлиб қолманг ва ҳалокатга йўлиқмаслик учун кўп савол берманг.

Таржималарни кўрсатиш

57 Тил
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
DA Dansk الدنماركية
RN Kirundi الكيروندي
KMR Kurmancî الكرمنجية
MS Bahasa Melayu الملايو