عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ أَنَّهُ قَالَ: أَقْبَلْتُ أَقُولُ مَنْ يَصْطَرِفُ الدَّرَاهِمَ؟ فَقَالَ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ وَهُوَ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضي الله عنهما: أَرِنَا ذَهَبَكَ، ثُمَّ ائْتِنَا، إِذَا جَاءَ خَادِمُنَا، نُعْطِكَ وَرِقَكَ، فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ: كَلَّا، وَاللهِ لَتُعْطِيَنَّهُ وَرِقَهُ، أَوْ لَتَرُدَّنَّ إِلَيْهِ ذَهَبَهُ، فَإِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«الْوَرِقُ بِالذَّهَبِ رِبًا، إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ، وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ رِبًا، إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ، وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ رِبًا، إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ، وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ رِبًا، إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ».
المزيد
ਮਾਲਿਕ ਬਿਨ ਹਦਸਾਨ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:
ਮੈਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ: "ਕੌਣ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿਕਕੇ (ਦਰਾਹਿਮ) ਦਾ ਸਾਰਫ਼ੀ (ਤਬਾਦਲਾ) ਕਰੇਗਾ?"ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਜ਼ਰਤ ਤਲਹਾ ਬਿਨ ਉਬੈਦੁੱਲਾਹ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ — ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਰਤ ਉਮਰ ਇਬਨ ਖੱਤਾਬ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਦੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸਨ — ਨੇ ਕਿਹਾ:"ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੋਨਾ ਦਿਖਾਓ, ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਨੌਕਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਦਿਰਹਮ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗੇ।"
ਇਸ 'ਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਕਦੇ ਨਹੀਂ! ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਦੇ, ਜਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸੋਨਾ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇ।"
ਕਿਉਂਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: … (ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਦੀਸ ਦਾ ਜਾਰੀ ਹੈ)
"ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੋਨਾ ਦੇਣਾ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ) ਸੁਦ (ਰਿਬਾ) ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਣ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।ਗੇਂਹੂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਗੇਂਹੂ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ) ਸੁਦ ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।ਜੌ ਦੇ ਬਦਲੇ ਜੌ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ) ਸੁਦ ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਖਜੂਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਖਜੂਰ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ) ਸੁਦ ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।"
