عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَنْكِبِي، فَقَالَ:
«كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ»، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ، يَقُولُ: إِذَا أَمْسَيْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ الصَّبَاحَ، وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ المَسَاءَ، وَخُذْ مِنْ صِحَّتِكَ لِمَرَضِكَ، وَمِنْ حَيَاتِكَ لِمَوْتِكَ.

لە عبداللەی کوڕی عومەرەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- دەڵێت: پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- شانەکانمی گرت وفەرمووی:
«لە دونیادا وەکو کەسێکی نامۆ یان ڕێبوار بە». وئیبن عومەر دەیووت: «ئەگەر ئێوارەت بەسەردا هات ئەوا چاوەڕێی بەیانی مەکە، وئەگەر بەیانیت بەسەردا هات ئەوا چاوەڕێی ئێوارە مەکە، وئەوەندە کردەوەی چاک بکە لە کاتی لەش ساغیتدا بۆ ئەوەی سوودی بۆت هەبێت بۆ کاتی نەخۆش بوونت، وئەوەندە کردەوەی چاک بکە لە کاتی ژیانتدا بۆ ئەوەی سوودی بۆت هەبێت بۆ کاتی مردنت».

(سەحیح - ڕاست) (البخاري) ڕیوایەتی كردووە صحيح البخاري - 6416

شیکردنەوە

ئیبن عومەر -ڕەزای خوای لێبێت- دەیگێڕێتەوە كە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- سەری شانەكانی گرت وپێی فەرموو: لە دونیا وەكو نامۆ بە، كە دێت بۆ وڵاتێك كە ماڵی نییە تێیدا بمێنێتەوە، وكەس نییە هاوەڵی بێت، ودوورە لە خێزان ومنداڵ وكەسوكاری؛ كە هۆكارن بۆ سەرقاڵبوون ونزیك نەبوونەوە لە الله وەكو پێویست، بەڵكو لە نامۆ زیاتر بە ئەویش بریتیە لە ڕێبوار كە بە ڕێگایەكدا تێدەپەڕێت بۆئەوەی بگاتە نیشتمانەكەی؛ چونكە كەسی نامۆ -بیانی- لەوەیە لە وڵاتێكی بیانی بژی وتێیدا بمێنێتەوە، بەپێچەوانەی ڕێبوار كە دەیەوێت بگاتە وڵاتەكەی، بۆیە شتومەكی كەمی پێیە وناوەستێت، چونكە بەپەرۆشە لەسەر زوو گەیشتن بە وڵاتەكەی، هەروەكو چۆن گەشتیار پێویستی بە شتومەكی زیاتر نییە لەوەی گەشتەكەی پێ تەواو دەكات، بەهەمان شێوە ئیماندار لە دونیادا پێویستی بە شتی زیاتر نییە لەوەی دەیگەیەنێتە شوێنی مەبەست.
ئیبن عومەر كردەوەی بەم ئامۆژگاریە كرد ودەیووت: ئەگەر بەیانیت بەسەردا هات ئەوا چاوەڕێی ئێوارە مەكە، وئەگەر ئێوارەت بەسەردا هات ئەوا چاوەڕێی بەیانی مەكە، وخۆت بە یەكێك لەو خەڵكانە دابنێ كە لە نێو گۆڕەكاندان، چونكە لە ژیاندا تەندروست باشی ونەخۆشی هەیە؛ بۆیە لە كاتی تەندروست باشیدا پەرستن ئەنجام بدە بۆ كاتی نەخۆشیت، وكردەوە چاكەكان ئەنجام بدە لەكاتی لەش ساغیتدا پێش ئەوەی نەخۆشی بێتە نێوان تۆ وكردەوە چاكەكان، وژیانی دونیا بەهەل بزانە، وئەوەی تێدا كۆ بكەرەوە كە سوودی بۆت دەبێت لەپاش مردنت.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

  1. مامۆستا دەستی لەسەر شانەکانى فێرخواز دادەنێت لەکاتى فێرکردندا بۆئەوەى دڵی بداتەوە وئاگاداری بکاتەوە.
  2. ئامۆژگاری وڕێنموێنی کردن ئەگەرچیش کەسێک داواى نەکات.
  3. جوانی فێرکردنی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- بە هێنانەوەى نمونە قایلکارەکان كاتێك فەرمووی: (لە دونیادا وەکو نامۆیەك یان وەكو ڕێبوارێک بە).
  4. جیاوازی خەڵكی لە بەرەو پێشچوونیان بەرەو قیامەت: ڕێبوار پلەیەكی بەرزتری هەیە لە زوهددا بە بەروارد لەگەڵ پلەی نامۆ.
  5. مرۆڤ دەبێت هیوا کورت بێت، وخۆی ئامادە بكات بۆ مردن.
  6. فەرموودەكە بەڵگە نییە لەسەر وازهێنان لە بەدەستهێنانی ڕزق وحەرامبوونی خۆشیەكانی دونیا؛ بەڵكو بەڵگەیە لەسەر ئەوەی پێویستە مرۆڤ زوهدی هەبێـت لە خۆشیەكانی دونیادا، وزۆر پێوەی سەرقاڵ نەبێت.
  7. پەلەکردن بۆ ئەنجامدانى کردەوە چاکەکان پێش ئەوەى نەتوانێت ئەنجامیان بدات بەهۆی نەخۆشی یان مردن.
  8. فەزڵ وپلە وپایەی عبدالله کوڕی عومەر -ڕەزاى خوایان لێبێت- چونکە کاریگەر بوو بەم ئامۆژگاریەی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم-.
  9. نیشتمانی ئیمانداران بەهەشتە وئەو لەم دونیایەدا نامۆیە، وڕێبوارە بەرەو قیامەت، بۆیە دڵی نەبەستراوە بە هیچ شتێكی شارێكی بیانی، بەڵكو دڵی بەستراوەتەوە بە نیشتمانەكەی كە بۆی دەگەڕێتەوە، ومانەوەی لە دونیادا بۆ جێبەجێكردنی پێداویستی وئامادەكارییەكانە بۆ گەڕانەوە بەرەو نیشتمان.

پیشاندانی وەرگێڕانەکان

59 زمان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
JA 日本語 اليابانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
DA Dansk الدنماركية
RN Kirundi الكيروندي
KMR Kurmancî الكرمنجية
MS Bahasa Melayu الملايو