عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَنْكِبِي، فَقَالَ:
«كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ»، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ، يَقُولُ: إِذَا أَمْسَيْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ الصَّبَاحَ، وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ المَسَاءَ، وَخُذْ مِنْ صِحَّتِكَ لِمَرَضِكَ، وَمِنْ حَيَاتِكَ لِمَوْتِكَ.

Абдуллоҳ ибн Умар разияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам икки елкамдан тутиб дедилар:
«Дунёда бир ғариб ёки йўловчидек бўлгин». Абдуллоҳ ибн Умар разияллоҳу анҳумо айтардилар: «Кун ботса, тонгни кутма. Тонг кирса, кеч бўлишини кутма. Касалликдан олдин соғлигингни, ўлимингдан олдин ҳаётингни ғанимат бил».

Саҳиҳ Имом Бухорий ривояти Саҳиҳи Бухорий - 6416

Изоҳ

Ибн Умар разияллоҳу анҳумо ривоят қиладилар: Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларнинг елкаларига қўлларини қўйиб шундай дедилар: «Дунёда ўзингни ғарибдек тут». Яъни, ўзга шаҳарга келган, у ерда на уй-жойи бор, на уни овутиб тургувчи аҳли-оиласи бор, аксинча яқинлардан узоқда дунёвий боғланишлардан холи инсондек бўлгин. Чунки бундай боғланишлар бандани Яратгандан ғофил қилади. Ҳатто ғарибдан ҳам ортиқроқ ҳолатда йўловчи каби бўл. Чунки ғариб бошқа юртда узоқ муддат туриб қолиши мумкин. Лекин йўловчи эса йўлдан ўтиб кетаётган киши бўлиб, у, албатта, ўз ватанига қайтишни истайди. Йўловчининг одати енгил юриш, ортиқча юкдан қочиш ва тўхтаб қолмасликдир. Унинг барча интилиши — манзилига етиб боришдир. Шунингдек, мўмин киши ҳам дунёда мусофир кабидир: унинг эҳтиёжи фақатгина охират манзилига етказадиган воситалардан иборат бўлиши керак. Дунёнинг ортиқча нарсалари унга шарт эмас.
Ибн Умар разияллоҳу анҳумо бу насиҳатга амал қилдилар. У киши шундай дер эдилар: Агар тонг оттирсанг, кечни кутма! Кеч кирса, тонгни кутма! Ўзингни қабр аҳлларидан деб ҳисобла! Чунки умр соғлиқ ва касалликдан ҳоли эмас. Касал кунинг келишидан олдин соғ-саломат кунингда тоат ибодат қилиб ол. Касаллик сен ва солиҳ амаллар орасини тўсиб қўймасидан олдин соғ-саломат пайтингни ғанимат бил. Дунё ҳаётини ғанимат билиб, ўлимдан кейин манфаат берадиган нарсаларни жамлаб ол.

Ҳадиснинг фойдалари

  1. Ўқитувчининг таълим жараёнида шогирдни руҳлантириш ва огоҳлантириш учун унинг елкасига қўл қўйиши.
  2. Талаб қилмаса ҳам насиҳат ва тўгри йўл кўрсатиш.
  3. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: «Дунёда ғарибдек ёки йўловчидек бўл», деган сўзлари У зот таълимда гўзал услублар ва зарби масаллар ишлатишларига далолат қилади.
  4. Одамларнинг охират томон юришлари ҳар хил. Йўловчи зуҳд масаласида ғарибдан кўра олийроқдир.
  5. Орзуни қисқа қилиш ва ўлимга тайёр туриш.
  6. Ҳадис ризқдан воз кечиш ёки дунё лаззатларини ҳаром дейишга далолат қилмайди. Аксинча, дунёнинг ўткинчилигини эслатиб, унга ортиқча берилиб кетмасликка ва зоҳидликка тарғиб қилади.
  7. Соғлиқ ёки ўлим тўсқинлик қилиб қолмасидан аввал савобли амалларга шошилиш.
  8. Абдуллоҳ ибн Умар разияллоҳу анҳумонинг фазилатлари – чунки у киши бу насиҳатдан қаттиқ таъсирланганлар.
  9. Мўминнинг ватани – жаннат. Шунинг учун у дунёда ғариб бўлиб, охиратга сафар қилмоқда. Унинг қалби бу ғариб юртга эмас, балки, ўзининг ҳақиқий ватанига – охиратга боғланган. Дунёда туриши эса, фақат зарур эҳтиёжини адо этиш ва охират сафарига тайёргарлик кўриш учундир.

Таржималарни кўрсатиш

59 Тил
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
JA 日本語 اليابانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
DA Dansk الدنماركية
RN Kirundi الكيروندي
KMR Kurmancî الكرمنجية
MS Bahasa Melayu الملايو