حديث: ای مردم به الله توبه (رجوع) کنید که من روزی صد بار به او توبه (رجوع) می کنم

عن الْأَغَرِّ رضي الله عنه، وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«يَا أَيُّهَا النَّاسُ تُوبُوا إِلَى اللهِ، فَإِنِّي أَتُوبُ فِي الْيَوْمِ إِلَيْهِ مِائَةَ مَرَّةٍ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2702]

از اغر رضی الله عنه که از اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم بود روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«ای مردم به الله توبه (رجوع) کنید که من روزی صد بار به او توبه (رجوع) می کنم».
[صحیح] - [مسلم روایت کرده] - [صحیح مسلم - 2702]

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم مردم را به توبه و استغفار بسیار امر می کند، و از خود می گوید که روزی بیش از صد بار به درگاه الله متعال توبه می کند، در حالی که گناهان قبلی و بعدی او بخشیده شده است، و در این کمال تذلل و تعبد برای الله متعال است.

از فوائد حدیث

1. هر کس با هر درجه و مرتبۀ از ایمان که باشد، نیازمند رجوع به سوی الله تبارک و تعالی است، و نیازمند تکمیل نفس اش به توبه است، و هر شخص در ادای حقوق الله تبارک و تعالی خالی از تقصیر و کاستی نیست: (وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ)، ای مؤمنان همگی به الله توبه و رجوع کنید.
2. توبه و رجوع نمودن عام است، خواه از انجام کارهای حرام و گناهان باشد، يا از کوتاهی در واجبات باشد.
3. اخلاص در توبه شرط پذیرفتن توبه است، پس هر که گناهی را برای غیر الله ترک نمود، توبه کننده محسوب نمی شود.
4. نووی می گوید: برای توبه سه شرط است: دست برداری از گناه، پشیمانی از ارتکاب گناه، و عزم قاطع به عدم برگشت به گناه، و اگر گناه متعلق به آدمی باشد پس برای آن شرط چهارم نیز است، و آن: بازگشتاندن مظلمه برای صاحبش، و یا حصول براءت از آن.
5. لازم است ياد آورى شود که استغفار پیامبر صلی الله علیه وسلم لزوماً به خاطر گناهانی نبود که مرتکب شده باشد، بلکه به دلیل بندگی کامل و دلبستگی کامل ایشان به ذکر الله متعال، و اعلام او از بزرگی حق الله متعال و کوتاهی بنده در شکرگزاری از نعمت های او است، و این کار از باب تشریع برای امت بعد از او است، وغیره احکام دیگر.