عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سِمْعَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«البِرُّ: حُسْنُ الخُلُقِ، وَالإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ، وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَّاسُ».
وَعَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «جِئْتَ تَسْأَلُ عَنِ البِرِّ وَالإِثْمِ»، قُلْتُ: نَعَمْ، قَالَ: «اسْتَفْتِ قَلْبَكَ، البِرُّ: مَا اطْمَأَنَّتْ إلَيْهِ النَّفْسُ، وَاطْمَأَنَّ إلَيْهِ القَلْبُ، وَالإِثْمُ: مَا حَاكَ فِي نَفْسِكَ وَتَرَدَّدَ فِي الصَّدْرِ، وَإِنْ أَفْتَاكَ النَّاسُ وَأَفْتَوْكَ».
المزيد
ਨੱਵਾਸ ਬਿਨ ਸਮਆਨ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ:
“ਨੇਕੀ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਟਕੇ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ।" ਵਾਬਿਸਾ ਬਿਨ ਮਾਬਦ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਆਪ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: “ਤੂੰ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ (ਪਾਪ) ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਆਇਆ ਹੈਂ?” ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ਜੀ ਹਾਂ। ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: “ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪੂਛੋ। ਨੇਕੀ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਨਫ਼ਸ (ਅੰਤਰਮਨ) ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਟਕ ਨਾ ਆਵੇ। ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਨਫ਼ਸ ਨੂੰ ਖਟਕੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ (ਉਸ ਦੇ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦਾ) ਫ਼ਤਵਾ ਦੇ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹਿਣ।”