हदीस: जब कुनै समूह बसेर सभा गर्छ तर त्यसमा अल्लाहको स्मरण गर्दैनन् र आफ्नो नबीमाथि दरूद-सलाम पठाउँदैनन्, त्यो सभा उनीहरूका लागि घाटा (तिरा) हुन्छ। त्यसपछि अल्लाह चाहे सजाय दिनुहुन्छ, चाहे क्षमा गर्नुहुन्छ।

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ وَلَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلاَّ كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةً، فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ».
[صحيح] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي في الكبرى] - [سنن الترمذي: 3380]

यस अनुवादलाई थप समीक्षा र जाँचको आवश्यकता छ.

अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ :
"जब कुनै समूह बसेर सभा गर्छ तर त्यसमा अल्लाहको स्मरण गर्दैनन् र आफ्नो नबीमाथि दरूद-सलाम पठाउँदैनन्, त्यो सभा उनीहरूका लागि घाटा (तिरा) हुन्छ। त्यसपछि अल्लाह चाहे सजाय दिनुहुन्छ, चाहे क्षमा गर्नुहुन्छ।"
[सही] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي في الكبرى] - [सुनन् तिर्मिजी - 3380]

व्याख्या

नबी मुहम्मद ﷺ ले अल्लाहको जिक्र (स्मरण)बाट बेपरवाह हुनबाट चेतावनी दिनुभयो। र भन्नुभयो, कुनै समूह बसेर सभा गर्छ तर त्यसमा अल्लाहको स्मरण गर्दैनन् र नबीमाथि दरूद-सलाम पठाउँदैनन् भने त्यो सभा उनीहरूका लागि पछुतो, नोक्सानी र घाटा हुनेछ। कियामतको दिन अल्लाहले चाहे भने तिनीहरूको अघिल्ला पाप र पछिल्ला कमीहरूको कारण सजाय दिनुहुन्छ, र चाहे आफ्नो कृपा र दयाले क्षमा गर्नुहुन्छ।

हदीसका केही फाइदाहरू

1. अल्लाहको स्मरणको प्रोत्साहन र यसका गुणहरूको वर्णन छ।
2. अल्लाहको स्मरण र नबी ﷺ को स्मरण हुने सभाहरूको ठूलो फजीलत छ। तर जस सभामा यी कुरा हुँदैनन्, ती सभाहरू कियामतको दिन सहभागीहरूका लागि अशुभको कारण हुन्छन्।
3. अल्लाहको सम्झनालाई बेवास्ता गर्ने विरुद्धको चेतावनी केवल जमघटहरूमा सीमित छैन, अन्य ठाउँहरूमा लागु हुनेछ । अल-नववीले भने: कुनै ठाउँमा बसेको व्यक्तिले सर्वशक्तिमान अल्लाहलाई सम्झनु अघि त्यसलाई छोड्नु नराम्रो हो ।
4. कियामतको दिन उनीहरूलाई हुने पछुतो दुई प्रकारको हुन्छ: अल्लाहको इबादतमा समय प्रयोग नगरेकाले प्रतिफल र पुण्य गुमाउनु, वा समयलाई अल्लाहको अवज्ञामा खर्च गरेकाले पाप र सजाय भोग्नु।
5. यदि यो चेतावनी केवल मुबाह (अनुमति प्राप्त) कुरामा बेपरवाह हुनबारे हो भने, त झन् ती हराम सभाहरूमा के होला जहाँ चुगली, निन्दा र अन्य पाप हुन्छन्?!