हदीस: मैले उमर इब्ने खत्ताब (रजियल्लाहु अन्हु) सँग ईदको नमाज पढेँ। उनले भन्नुभयो, "यी दुई दिनहरू ती हुन् जसमा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले उपवास राख्न निषेध गर्नुभएको छ — एउटा (रमजानपछिको) ईद उल-फित्रको दिन, र अर्को त्यो दिन जब तिमीहरू आफ्नो बलिदान (कुर्बानी) को मासु खान्छौ।" (अर्थात् ईद उल-अधाको दिन।)

عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ، قَالَ:
شَهِدْتُ العِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، فَقَالَ: هَذَانِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا: يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ، وَاليَوْمُ الآخَرُ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 1990]

इब्न अजहरका मुक्त दास अबू उबैदले भनेका छन्:
मैले उमर इब्ने खत्ताब (रजियल्लाहु अन्हु) सँग ईदको नमाज पढेँ। उनले भन्नुभयो, "यी दुई दिनहरू ती हुन् जसमा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले उपवास राख्न निषेध गर्नुभएको छ — एउटा (रमजानपछिको) ईद उल-फित्रको दिन, र अर्को त्यो दिन जब तिमीहरू आफ्नो बलिदान (कुर्बानी) को मासु खान्छौ।" (अर्थात् ईद उल-अधाको दिन।)
[सही] - [मुत्तफकुन अलैहि] - [सही बुखारी - 1990]

व्याख्या

नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले ईद-उल-फित्र र ईद-उल-अजहाको दिनमा व्रत बस्न निषेध गर्नुभएको छ। ईद-उल-फित्रको दिन रमजानको व्रत समापन गरिएको खुसीयाली मनाउने दिन हो, र ईद-उल-अजहाको दिन कुर्बानीको मासु खाने दिन हो।

हदीसका केही फाइदाहरू

1. ईदुल-फित्र, ईदुल-अज्हा र अइयामुत्-तश्रीक (हजका क्रममा मिनाको बसाइका तीन दिनहरू) मा रोजा बस्नु पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ; किनभने तश्रीकका दिनहरू ईदुल-अज्हाकै शृङ्खलामा पर्दछन्। तथापि, (हज गरिरहेका) कुनै व्यक्तिसँग कुर्बानीका लागि पशु उपलब्ध छैन भने, उसलाई तश्रीकका दिनहरूमा रोजा बस्न सक्ने अनुमति छ।
2. इब्न हजरले भन्नुभएको छ: यी दुई दिन (इदुल-फित्र र इदुल-अजहा) उल्लेख गर्नुको तात्पर्य तिनीहरूमा उपवास (व्रत) निषेध हुनुको कारण स्पष्ट पार्नु हो। इदुल-फित्रमा उपवास बस्न निषेध हुनु रमजानको उपवास समाप्त भएको स्पष्ट सङ्केत हो र त्यो दिन भोजन गर्ने दिन हो। इदुल-अजहामा उपवास निषेध हुनुको कारण भनेको त्यस दिन कुर्बानीको जनावर अल्लाहका लागि वध गरिन्छ र त्यसको मासु खानु आवश्यक हुन्छ।
3. खुत्बा समय अनुसार हुनुपर्छ—नियम र अवसरअनुसार मार्गदर्शन दिनु खतीबको जिम्मेवारी हो।
4. यसबाट कुर्बानीको मासु खानुको वैधता प्रष्ट हुन्छ।