ဟဒီးဆ်: အကြီးမားဆုံးဂျိဟာဒ်(သက် စွန့်ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု)တစ်ခုမှာ မတရားသော အုပ်စိုးသူဘုရင်ထံ မှန်ကန်တရားမျှတသောစကားကို ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الخُدْرِيِّ رضي الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«إِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الجِهَادِ كَلِمَةَ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ».
[حسن لغيره] - [رواه أبو داود والترمذي وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي: 2174]

ဤဘာသာပြန်ဆိုချက်ကို ပိုမိုသုံးသပ်ရန်နှင့် စစ်ဆေးရန်လိုအပ်သည်။.

အဗူစအီးဒ် အလ်ခုဒ်ရီ (ရဿွိယလ္လာဟုအန်ဟု)က ဆင့်ပြန်ခဲ့သည်။ တမန်တော်မြတ် (ဆွလ္လလ္လာဟုအလိုင်းဟိဝစလ္လမ်) မိန့်ကြားတော်မူသည်။
အကြီးမားဆုံးဂျိဟာဒ်(သက် စွန့်ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု)တစ်ခုမှာ မတရားသော အုပ်စိုးသူဘုရင်ထံ မှန်ကန်တရားမျှတသောစကားကို ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
[ဤဟဒီးဆ်သည် ဟစန်လိဂိုင်းရိဟီ အဆင့်ရှိသည်။] - [رواه أبو داود والترمذي وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي - 2174]

ရှင်းလင်းချက်

တမန်တော်မြတ် (ဆွလ္လလ္လာဟုအလိုင်ဟိဝစလ္လမ်) က အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏လမ်းတွင် ဂျိဟာဒ်ပြုခြင်း၏ အကြီးမြတ်ဆုံးနှင့် အကျိုးအများဆုံးသော အမျိုးအစားမှာ မတရားသော အုပ်စိုးသူအား တရားမျှတမှုနှင့် အမှန်တရားအတွက် ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်ဟု မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ကောင်းရာညွှန်ကြားခြင်းနှင့် မကောင်းသောအမှုမှ တားမြစ်ခြင်း၏ ကြီးကျယ်သည့် အထိမ်းအမှတ် (လုပ်ရပ်)ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ စာဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လုပ်ရပ်ဖြင့်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် အခြားနည်းလမ်းတစ်ခုခုဖြင့်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် အကျိုး ကျေးဇူးရရှိနိုင်ကာ မကောင်းမှုဒဏ်(ဆုပ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်း)မှ ကာကွယ်လွတ်မြောက်နိုင်သည်။

ဟဒီးဆ်မှ သိမှတ်ဖွယ်ရာများ

1. ကောင်းရာညွှန်ကြားခြင်းနှင့် မကောင်းမှုမှ တားမြစ်ခြင်းသည်လည်း ဂျိဟာဒ်(သက်စွန့်ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု) ပင်ဖြစ်သည်။
2. အာဏာပိုင်အား အကြံပေးဆုံးမခြင်းသည် အကြီးမြတ်ဆုံးသော ဂျိဟာဒ်များထဲမှတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ထိုသို့ပြုလုပ်ရာတွင် အသိပညာ၊ ဟိက်မသ်ဉာဏ်အမြော်
3. အမြင်နှင့် ချင့်ချိန်မှုတို့ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။
4. အိမာမ်ခသ်သွာဗီက ဤသို့ဆိုသည်- ၎င်းသည် အမြတ်ဆုံးဂျိဟာဒ်ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ရန်သူနှင့် ဂျိဟာဒ်ပြုသူသည် မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကြားတွင် ရှိနေရပြီး သူအနိုင်ရမည်လား၊ အရှုံးပေးရမည်လားဆိုတာကို မသိရပေ။ သို့ရာတွင် အုပ်စိုးသူဘုရင်၏ လက်အောက်ခံတစ်ဦးသည် ထိုဘုရင်၏ဩဇာခံဘဝသို့ ရောက်နေရသည်။ သူသည် အုပ်စိုးသူဘုရင်အား မှန်ကန်သောစကားကို ပြောဆိုပြီး ကောင်းမှုကို ညွှန်ကြားသည့်အခါ၊ သူသည် ဘေးဒုက္ခနှင့် ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိပြီး၊ မိမိကိုယ်ကို ဘေးအန္တရာယ်ထဲသို့ ချထားခြင်းနှည်းတူဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ပို၍စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့ဖွယ်ရာရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ၎င်းသည် အမြတ်ဆုံးဂျိဟာဒ်ဖြစ်သွားရခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့ကမူ အုပ်ချုပ်သူအာဏာပိုင်သည် အကယ်၍ ၎င်း၏စကားကို လက်ခံလိုက်နာပါက လူအများအပြား အကျိုးခံစားရရှိနိုင်သည့်အတွက် ၎င်းကို အမြတ်ဆုံးဂျိဟာဒ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။