بروز رسانی: بهترینِ شما، قرنِ من هستند، سپس کسانی که پس از آنان می‌آیند، سپس کسانی که پس از آنان می‌آیند

عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«خَيْرُكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ» قَالَ عِمْرَانُ: لاَ أَدْرِي أَذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً، قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَشْهَدُونَ وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَنْذِرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 2651]

از عِمران بن حُصَین رضی الله عنهما روایت است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند:
«خَيْرُكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ» قَالَ عِمْرَانُ: لَا أَدْرِي أَذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً، قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَخُونُونَ وَلَا يُؤْتَمَنُونَ، وَيَشْهَدُونَ وَلَا يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَنْذِرُونَ وَلَا يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ». یعنی: «بهترینِ شما، قرنِ من هستند، سپس کسانی که پس از آنان می‌آیند، سپس کسانی که پس از آنان می‌آیند». عمران گفت: نمی‌دانم آیا پیامبر صلی الله علیه و سلم پس از [قرن خودشان] دو قرن را ذکر کردند یا سه قرن. پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: «إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَشْهَدُونَ وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَنْذِرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ» یعنی: «همانا پس از شما گروهی می‌آیند که خیانت می‌کنند و امین شمرده نمی‌شوند، و شهادت می‌دهند در حالی که از آنان شهادت خواسته نشده است، و نذر می‌کنند و وفا نمی‌کنند، و چاقی در میانشان پدیدار می‌شود».
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح بخاری - 2651]

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند که بهترین طبقه از مردمی که در یک عصر گرد آمده‌اند، طبقه‌ای است که رسول خدا صلی الله علیه و سلم و اصحابشان در آن بودند، سپس مؤمنانی که پس از آنان می‌آیند و صحابه را درک کرده‌اند اما رسول خدا را درک نکرده‌اند، سپس کسانی که پس از آنان می‌آیند و آنان اتباع تابعین هستند. و صحابی در ذکر کسانی که پس از آنان می‌آیند برای قرن چهارم، تردید کرده است. سپس ایشان صلی الله علیه و سلم فرمودند: همانا پس از آنان گروهی می‌آیند که خیانت می‌کنند و مردم به آنان اعتماد نمی‌کنند، و قبل از آنکه از آنان شهادت خواسته شود، شهادت می‌دهند، و نذر می‌کنند و به آن وفا نمی‌کنند، و در خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها زیاده‌روی می‌کنند تا جایی که چاقی در میانشان پدیدار می‌شود.

از نکات این حدیث

1. بهترین قرن و نسل در تمام عمر دنیا، قرنی است که پیامبر صلی الله علیه و سلم و اصحابشان در آن زیسته‌اند، و در صحیح بخاری از ایشان صلی الله علیه و سلم آمده است که فرمودند: «من از بهترین قرن‌های بنی‌آدم - قرن به قرن - برانگیخته شدم، تا از قرنی بودم که در آن بودم».
2. ابن حجر گفته است: این حدیث اقتضا می‌کند که صحابه از تابعین برتر باشند، و تابعین از اتباع تابعین برتر باشند. اما آیا این برتری نسبت به مجموع است یا افراد؟ محل بحث است، و جمهور به [نظر] دوم متمایل شده‌اند.
3. اشاره به لزوم پیروی از راه و روش سه قرن اول؛ زیرا هر کس زمانش به زمان نبوت نزدیک‌تر باشد، به فضل، علم، تأسّی و اقتدا به روش پیامبر صلی الله علیه و سلم سزاوارتر است.
4. نذر: عبارت است از اینکه مکلف، طاعتی را که شارع بر او واجب نکرده، با هر سخنی که بر آن دلالت کند، بر خود واجب گرداند.
5. ناپسند شمردن خیانت و عدم وفای به نذر و دلبستگی به دنیا.
6. ناپسند شمردن شهادت دادن بدون اینکه [از شاهد] خواسته شود، در صورتی که صاحب حق از آن آگاه باشد. اما اگر آگاه نباشد، در این سخن پیامبر صلی الله علیه و سلم داخل می‌شود که: «آیا شما را از بهترین شهدا خبر ندهم؟ کسی که شهادتش را قبل از آنکه از او خواسته شود، می‌آورد» روایت مسلم.