हदीस: नबी ﷺ म्हणाले: "तुमच्यापैकी सर्वात उत्तम काळ माझा आहे, त्यानंतर जे लोक येतील ते, आणि त्यानंतर जे त्यांच्यानंतर येतील ते

عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«خَيْرُكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ» قَالَ عِمْرَانُ: لاَ أَدْرِي أَذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً، قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَشْهَدُونَ وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَنْذِرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 2651]

या भाषांतराला अधिक पुनरावलोकन आणि छाननीची आवश्यकता आहे.

इम्रान बिन हुसैनच्या अधिकारावर, अल्लाह त्या दोघांवर प्रसन्न होऊ, तो म्हणाला: पैगंबर, अल्लाहच्या प्रार्थना आणि शांती त्याच्यावर असो, म्हणाले:
नबी ﷺ म्हणाले: "तुमच्यापैकी सर्वात उत्तम काळ माझा आहे, त्यानंतर जे लोक येतील ते, आणि त्यानंतर जे त्यांच्यानंतर येतील ते ", इमरान (र.अ.) म्हणतात: मला ठाऊक नाही की नबी ﷺ यांनी दोन पिढ्यांचा उल्लेख केला की तीन. नबी ﷺ पुढे म्हणाले: "तुमच्यानंतर असे लोक येतील जे फसवणूक करतील आणि ज्यांच्यावर विश्वास ठेवला जाणार नाही, ते साक्ष देतील पण त्यांना साक्षीसाठी बोलावले गेलेले नसेल, ते नज्र (वचन) करतील पण ती पूर्ण करणार नाहीत, आणि त्यांच्यात लठ्ठपणा (मोठेपणा) पसरलेला दिसेल."
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 2651]

स्पष्टीकरण

नबी ﷺ यांनी सांगितले की एका काळात राहणाऱ्या लोकांमध्ये सर्वात उत्तम पिढी ती आहे ज्यामध्ये स्वतः रसूलुल्लाह ﷺ आणि त्यांचे सहाबी (साथीदार) आहेत. त्यांच्या नंतर ती पिढी येते ज्यांनी सहाब्यांना पाहिले पण रसूलुल्लाह ﷺ यांना पाहिले नाही, आणि त्यांच्यानंतर ती पिढी जी ताबिईनच्या नंतर आली म्हणजे ताबे-ताबिईन. आणि सहाबीला चौथ्या पिढीचा (शतकाचा) उल्लेख नबी ﷺ यांनी केला की नाही, याबद्दल शंका होती. नंतर नबी ﷺ म्हणाले: "त्यांच्या नंतर असे लोक येतील जे फसवणूक करतील आणि लोक त्यांच्यावर विश्वास ठेवणार नाहीत. ते साक्ष देतील, जरी त्यांना साक्षीसाठी विचारलेले नसेल; ते नज्र (वचन) करतील पण ती पूर्ण करणार नाहीत; आणि ते खाण्या-पिण्यात अतिशयोक्ती करतील, इतके की त्यांच्या शरीरात लठ्ठपणा दिसून येईल."

हदिसचे फायदे

1. संपूर्ण जगाच्या काळांपैकी सर्वात उत्तम काळ तो आहे ज्यामध्ये नबी ﷺ आणि त्यांचे सहाबी (साथीदार) जगले. सहीह बुखारीमध्ये नबी ﷺ यांच्याबद्दल आले आहे की त्यांनी म्हटले: "मला आदमच्या संततीतील सर्वोत्तम काळांपैकी एकानंतर एक काळ येत राहिला, आणि शेवटी मी त्या काळात पाठवला गेलो ज्यात मी आहे."
2. इब्न हजर (रहिमहुल्लाह) म्हणतात: या हदीसमधून हे स्पष्ट होते की सहाबी (रसूलुल्लाह ﷺ चे साथीदार) ताबिईनपेक्षा श्रेष्ठ आहेत, आणि ताबिईन ताबे-ताबिईनपेक्षा श्रेष्ठ आहेत. पण ही श्रेष्ठता एकूण पिढीच्या दृष्टीने आहे का व्यक्तीगत दृष्टीने? — याबद्दल मतभेद आहे. आणि बहुतेक विद्वान दुसऱ्या मताकडे झुकतात, म्हणजे ही श्रेष्ठता व्यक्तीगत दृष्टिकोनातून आहे.
3. यामध्ये पहिल्या तीन पिढ्यांच्या (तीन शतकांच्या) मार्गाचे अनुसरण करणे आवश्यक असल्याचे निर्देश आहे, कारण ज्यांचा काळ नबुवतीच्या काळाजवळचा आहे, तेच सद्गुण, ज्ञान, आदर्श आचरण आणि नबी ﷺ यांच्या मार्गदर्शनाचे अनुकरण करण्यात अधिक पात्र आहेत.
4. व्रत: हे सूचित करणारे प्रत्येक विधानासह, स्वतःचे पालन करणे बंधनकारक असलेल्या व्यक्तीचे बंधन आहे जे कायद्याने त्याला बांधले नाही.
5. विश्वासघाताचा निषेध, नवस पूर्ण करण्यात अयशस्वी होणे आणि जगाशी आसक्ती.
6. कोणत्याही विनंतीशिवाय साक्ष देणे (म्हणजे साक्षीसाठी बोलावल्याशिवाय साक्ष देणे) हे त्या वेळी निंदनीय आहे जेव्हा हक्कधारकाला स्वतः माहीत असते की त्याच्या हक्कासाठी साक्ष आहे. परंतु जर हक्कधारकाला माहीत नसेल, तर हे नबी ﷺ यांच्या या वचनात येते: "मी तुम्हाला सर्वोत्तम साक्षीदार कोण आहे हे सांगू का? तो जो साक्षीसाठी विचारण्यापूर्वीच आपली साक्ष देतो." (ही हदीस मुस्लिमने सांगितली आहे.)