1. سه‌ره‌كی
  2. پۆلێن کراوەکان
  3. فیقـهــ-شەریعەتزانی- وبنچینەکانی

فەرموودە ئەگەر مرۆڤ بمرێت كردەوەكانی دەپچڕێت؛ جگە لە سێ شت نەبێت: خێركردنێكی بەردەوام، یان زانستێك سوودی لێوەربگیردرێت، یان منداڵێكی چاك نزای بۆ بكات

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ:
«إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

لە ئەبی هوڕەیڕەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت:
«ئەگەر مرۆڤ بمرێت كردەوەكانی دەپچڕێت؛ جگە لە سێ شت نەبێت: خێركردنێكی بەردەوام، یان زانستێك سوودی لێوەربگیردرێت، یان منداڵێكی چاك نزای بۆ بكات».

(سەحیح - ڕاست) (مسلم) ڕیوایەتی كردووە صحيح مسلم - 1631

شیکردنەوە

پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- پێمان ڕادەگەیەنێت كە كردەوەی مردوو دەپچڕێت لەپاش مردنی، بۆیە هیچ چاكەیەكی تری دەستناكەوێت لەدوای مردن مەگەر لە سێ شتدا نەبێت؛ چونكە هۆكار بوو بۆئەوەی بێنە دی:
یەكەم: خێركردن؛ ئەو خێرەی بەردەوامە بۆیە پاداشتی بە بەردەوامی دەستدەكەوێت وناپچڕێت، وەكو وەقف ودروستكردنی مزگەوت ولێدانی بیر وهتد.
دووەم: ئەو زانستەی خەڵكی سوودی لێدەبینێت، وەكو دانانی كتێبی زانستی، یان كەسێكی فێركردووە وئەو كەسە لەپاش مردنی زانستەكەی ئەو بڵاو دەكاتەوە.
سێیەم: منداڵێكی چاكی ئیماندار نزا بۆ دایك وباوكی بكات.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

  1. زانایان یەكدەنگن لەسەر ئەوەی ؛ لەو پاداشتانەی دەگات بە مرۆڤ لە پاش مردنی: خێركردنی بەردەوام، وزانستێك سوودی لێوەربگیرێت، ونزا كردن، ولە هەندێك فەرموودەی تردا: حەج كردنیش هاتووە.
  2. بەتایبەت باسی ئەم سیانەی كرد لەم فەرموودەیەدا: چونكە ئەمانە بنچینەكانی خێرن، وزۆربەی چاكەكاران سوورن لەسەر ئەوەی شتێك لە ئەمانە بەجێبهێڵن لەپاش خۆیان.
  3. هەر زانستێك خەڵكی سوودی لێوەربگرن ؛ دەبێتە هۆی بەدەستهێنانی پاداشت، بەڵام لە سەروو ولوتكەی هەموویانەوە زانستی شەرعی وئەو زانستانەی پاڵپشتی دەكەن.
  4. زانست بەسوودترینی ئەم سێ كردەوە چاكەیە؛ چونكە زانست سوودی هەیە بۆ ئەو كەسەی فێری دەبێت، وزانست دەبێتە هۆی پاراستنی شەریعەت، وسوود گەیاندن بە هەموو خەڵكی بەشێوەیەكی گشتی، وگشتگیرترە چونكە بەهۆی زانستەوە ئەوەی لە ژیانتدا زیندووە سوودی لێوەردەگرێت وئەوەی لەپاش مردنیشت زیندووە هەر سوودی لێوەردەگرێت.
  5. هاندان بۆ پەروەردە كردنی منداڵان لەسەر چاكەكاری؛ چونكە ئەگەر ببنە كەسێكی چاكەكار ئەوا سوودیان دەبێت بۆ دایك وباوكیان لە دونیا وقیامەتدا، ولە گرنگترین سوودەكانیان بۆ دایك باوكیان ئەوەیە: نزایان بۆ دەكەن.
  6. هاندان بۆ چاكەكار بوون بەرامبەر دایك وباوك لەپاش مردنیان، وئەمیش لەو چاكەكارییەیە كە سوودی بۆ منداڵیش دەبێت.
  7. نزا كردن سوودی بۆ مردوو دەبێت ئەگەرچیش لەلایەن منداڵەكانەوە نەبێت، بەڵام لێرەدا بەتایبەتی باسی منداڵی كرد چونكە زۆر جار تەنها ئەو بەردەوامە لە نزا كردن بۆیان هەتاوەكو خۆیشی دەمرێت.

پیشاندانی وەرگێڕانەکان

51 زمان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية