فەرموودە: ئهرێ ئهز ههوه ئاگههدار نهكهم ب باشترین كریارا ههوه و پاقژترینا وان ل دهڤ شاهێ ههوه (كو خودێیه) و بلندترینا وان د پلهیێن ههوهدا
عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«أَلاَ أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ، وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ، وَأَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ وَخَيْرٌ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذَّهَبِ وَالوَرِقِ، وَخَيْرٌ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ وَيَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ؟» قَالُوا: بَلَى. قَالَ: «ذِكْرُ اللهِ تَعَالَى».
[صحيح] - [رواه الترمذي وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي: 3377]
المزيــد ...
ئهبو دهرداء (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:
«ئهرێ ئهز ههوه ئاگههدار نهكهم ب باشترین كریارا ههوه و پاقژترینا وان ل دهڤ شاهێ ههوه (كو خودێیه) و بلندترینا وان د پلهیێن ههوهدا، كو باشتر بیت بۆ ههوه ژ مهزاختنا زێڕ و زیڤی و باشتر بیت بۆ ههوه ژ هندێ كو هوین بگههنه دوژمنێ خۆ، ڤێجا هوین ل ستۆیێن وان بدهن و ئهو ل ستۆیێن ههوه بدهن؟» گۆتن: بهلێ. گۆت: «زكرێ خودایێ مهزن».
[صحيح] - [رواه الترمذي وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي - 3377]
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پرسیار ژ صهحابییێن خۆ كر:
ئهرێ ههوه دڤێت ئهز بۆ ههوه بێژم و ههوه ئاگههدار بكهم ب باشترین و بلندترین و پاقژترین كریارێن ههوه ل دهڤ خودایێ مهزن؟
و بلندترین كریار د پلهیێن ههوهدا ل بهحهشتێ؟
كو باشتر بیت بۆ ههوه ژ خێر و صهدهقهكرنا زێڕ و زیڤی؟
و باشتر بیت بۆ ههوه ژ چوونا جیهادێ و شهڕێ د گهل كافران، ڤێجا هوین ل ستۆیێ وان بدهن و وان بكوژن و ئهو ل ستۆیێ ههوه بدهن و ههوه بكوژن؟
صهحابییان گۆت: بهلێ مه ئهڤه دڤێت.
گۆت: زكرێ خودایێ مهزن د ههمی دهماندا و ب ههمی شێوه و ڕهوشان.
لە سوودەکانی فەرموودەکە
- بهردهوامبوون ل سهر زكرێ خودایێ مهزن ب دل و ب ئهزمان؛ ژ مهزنترین و بمفاترین كریارانه ل دهڤ خودایێ مهزن.
- ههمی كریارێن دی ههما ب تنێ بۆ هندێ هاتینه دانان دا كو زكرێ خودێ پێ بهێته كرن، خودایێ مهزن گۆت: ((وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي)) ئانكو: ((تو نڤێژێ بكه؛ دا بیرا من بكهی))، پێغهمبهری ژی صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن گۆت: ((إنَّما جُعل الطَّوافُ بالبيت وبين الصَّفا والمروة ورمي الجمار لإقامة ذكر الله تعالى)). ئانكو: ((ههما طهوافا ل دۆر كهعبێ و چوونا د ناڤبهرا صهفا و مهڕوهیێ و هاڤێتنا بهرێن جهمهراتان ب تنێ بۆ بیرئینانا خودایێ مهزن هاتینه دانان)) رواه أبو داود والترمذي.
- عززێ كوڕێ عهبدولسهلامی د (قهواعدا) خۆدا گۆتییه: ئهڤ فهرموودهیه ژ وان دهقانه یێن نیشان ددهن و ئاماژهیێ دكهنه سهر هندێ كو خێر و خهلاتكرن ل سهر ماندیبوونێ ناهێته ئاڤاكرن د ههمی عیبادهتاندا، بهلكی هندهك جاران دبیت خودێ خێر و خهلاتێ كریارهكا كێم مهزنتر بدهت ژ كریارهكا گهلهك، ئانكو خێر و خهلاتكرن ل سهر جوداهییا قهدر و بهایێ عیبادهتی دهێته ئاڤاكرن.
- مهناوی د (فیض القدیر)ـێدا دبێژیت: ئهڤ فهرموودهیه ل سهر هندێ هاتییه كو زكر و بیرئینانا خودایێ مهزن باشترین كریار بوو بۆ وان كهسێن پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ل وی دهمی ئاخڤتن د گهلدا دكر، و ئهگهر ئهڤ ئاخڤتنه بۆ كهسهكێ چهلهنگ و مێرخواس هاتبا كرن كو د شهڕیدا مفا دگههانده ئیسلامێ، دا بێژیتێ: (جیهاد) باشترین كریاره. یان ئهگهر بۆ زهنگینهكی گۆتبا یێ كو ههژار مفای ژ مالێ وی وهردگرن، دا بێژیتێ: (خێر و صهدهقهكرن) باشترینه. بۆ وی كهسێ دشێت حهجێ بكهت، دا بێژیتێ: (حهج)؛ یان بۆ وی كهسێ دایك و بابێن وی د ژیانێدا مابن، دا بێژیتێ: (قهدرگرتن و خزمەتكرنا وان) باشترینه. ب ڤی ڕهنگی، ههمی فهرمووده د گهل ئێك دگونجن و ناكۆكی د ناڤبهرا واندا نامینیت.
- زكرێ ژ ههمییان تهمامتر ئهوه یێ ئهزمان بێژیت و دل تێبگههیت، پاشی ئهو زكرێ ب دلی ب تنێ بیت وەکی هزرکرنێ، پاشی ئهو زكرێ ب ئهزمانی ب تنێ بیت و خێر یا د ههمییاندا ههی ب ئانههییا خودایێ مهزن.
- پێگیربوونا موسلمانی ب زكرێن ڕۆژانه وهكی زكرێن سپێده و ئێڤاری و یێن چوونا د ناڤ مزگهفتێ و مالێ و تارهتێ و دهركهڤتنا ژ وان جهان و ژ بلی ڤانه؛ دێ وی كهته ئێك ژ وان كهسان یێن گهلهك زكرێ خودێ دكهن.
پۆلێنکردنەکان
زیاتر
- فەرموودە: ((بلا بهردهوام ئهزمانێ ته یێ تهڕ بیت ژ زكرێ خودێ
- فەرموودە: ((ههر پێنج نڤێژ، ئهینی بۆ ئهینییێ، ڕهمهزان بۆ ڕهمهزانێ، كهفارهت و ژێبهرن بۆ گونههێن د ناڤبهرا خۆدا، (بهلێ ب مهرجهكی) ئهگهر مرۆڤی خۆ ژ گونههێن مهزن دویر ئێخست))
- فەرموودە: عهبدەکی گونهههك كر، ئینا گۆت: خودایێ من؛ گونهها من بۆ من ژێببه
- فەرموودە: ((هندهك زهلام ب نهحهقی دهستوهردانێ د مالێ خودێدا دكهن، ل ڕۆژا قیامهتێ ئاگر بۆ وانه))
- فەرموودە: ((خهبهران نهبێژنه مرییان، چونكی ئهو یێن گههشتینه وی كارێ وان بهری خۆ فڕێكری و ئهنجامدای))
- فەرموودە: ((بۆ چ موسلمانان یا حهلال نینه ئهو ژ سێ شهڤان زێدهتر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بدهتێ و د گهل نهئاخڤیت، دێ گههنه ئێك و ئهڤه دێ پشتا خۆ دهته ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ دهته وی، باشترینێ وان ژی ئهوه یێ دهستپێكێ سلاڤ دكهت))
- فەرموودە: ((ئهو كهسێ پهیوهندییێن مرۆڤاینییێ دبڕیت؛ ناچیته بهحهشتێ))