1. سه‌ره‌كی
  2. پۆلێنکردنەکان
  3. Virtues and Manners

فەرموودە ئه‌رێ ئه‌ز هه‌وه‌ ئاگه‌هدار نه‌كه‌م ب باشترین كریارا هه‌وه‌ و پاقژترینا وان ل ده‌ڤ شاهێ هه‌وه‌ (كو خودێیه‌) و بلندترینا وان د پله‌یێن هه‌وه‌دا

عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«أَلاَ أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ، وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ، وَأَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ وَخَيْرٌ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذَّهَبِ وَالوَرِقِ، وَخَيْرٌ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ وَيَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ؟» قَالُوا: بَلَى. قَالَ: «ذِكْرُ اللهِ تَعَالَى».

ئه‌بو ده‌رداء (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:
«ئه‌رێ ئه‌ز هه‌وه‌ ئاگه‌هدار نه‌كه‌م ب باشترین كریارا هه‌وه‌ و پاقژترینا وان ل ده‌ڤ شاهێ هه‌وه‌ (كو خودێیه‌) و بلندترینا وان د پله‌یێن هه‌وه‌دا، كو باشتر بیت بۆ هه‌وه‌ ژ مه‌زاختنا زێڕ و زیڤی و باشتر بیت بۆ هه‌وه‌ ژ هندێ كو هوین بگه‌هنه‌ دوژمنێ خۆ، ڤێجا هوین ل ستۆیێن وان بده‌ن و ئه‌و ل ستۆیێن هه‌وه‌ بده‌ن؟» گۆتن: به‌لێ. گۆت: «زكرێ خودایێ مه‌زن».

صحيح رواه الترمذي وابن ماجه وأحمد سنن الترمذي - 3377

شیکردنەوە

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پرسیار ژ صه‌حابییێن خۆ كر:
ئه‌رێ هه‌وه‌ دڤێت ئه‌ز بۆ هه‌وه‌ بێژم و هه‌وه‌ ئاگه‌هدار بكه‌م ب باشترین و بلندترین و پاقژترین كریارێن هه‌وه‌ ل ده‌ڤ خودایێ مه‌زن؟
و بلندترین كریار د پله‌یێن هه‌وه‌دا ل به‌حه‌شتێ؟
كو باشتر بیت بۆ هه‌وه‌ ژ خێر و صه‌ده‌قه‌كرنا زێڕ و زیڤی؟
و باشتر بیت بۆ هه‌وه‌ ژ چوونا جیهادێ و شه‌ڕێ د گه‌ل كافران، ڤێجا هوین ل ستۆیێ وان بده‌ن و وان بكوژن و ئه‌و ل ستۆیێ هه‌وه‌ بده‌ن و هه‌وه‌ بكوژن؟
صه‌حابییان گۆت: به‌لێ مه ئه‌ڤه‌‌ دڤێت.
گۆت: زكرێ خودایێ مه‌زن د هه‌می ده‌ماندا و ب هه‌می شێوه‌ و ڕه‌وشان.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

  1. به‌رده‌وامبوون ل سه‌ر زكرێ خودایێ مه‌زن ب دل و ب ئه‌زمان؛ ژ مه‌زنترین و بمفاترین كریارانه‌ ل ده‌ڤ خودایێ مه‌زن.
  2. هه‌می كریارێن دی هه‌ما ب تنێ بۆ هندێ هاتینه‌ دانان دا كو زكرێ خودێ پێ بهێته‌ كرن، خودایێ مه‌زن گۆت: ((وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي)) ئانكو: ((تو نڤێژێ بكه‌؛ دا بیرا من بكه‌ی))، پێغه‌مبه‌ری ژی صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن گۆت: ((إنَّما جُعل الطَّوافُ بالبيت وبين الصَّفا والمروة ورمي الجمار لإقامة ذكر الله تعالى)). ئانكو: ((هه‌ما طه‌وافا ل دۆر كه‌عبێ و چوونا د ناڤبه‌را صه‌فا و مه‌ڕوه‌یێ و هاڤێتنا به‌رێن جه‌مه‌راتان ب تنێ بۆ بیرئینانا خودایێ مه‌زن هاتینه‌ دانان)) رواه أبو داود والترمذي.
  3. عززێ كوڕێ عه‌بدولسه‌لامی د (قه‌واعدا) خۆدا گۆتییه‌: ئه‌ڤ فه‌رمووده‌یه‌ ژ وان ده‌قانه‌ یێن نیشان دده‌ن و ئاماژه‌یێ دكه‌نه‌ سه‌ر هندێ كو خێر و خه‌لاتكرن ل سه‌ر ماندیبوونێ ناهێته‌ ئاڤاكرن د هه‌می عیباده‌تاندا‌، به‌لكی هنده‌ك جاران دبیت خودێ خێر و خه‌لاتێ كریاره‌كا كێم مه‌زنتر بده‌ت ژ كریاره‌كا گه‌له‌ك، ئانكو خێر و خه‌لاتكرن ل سه‌ر جوداهییا قه‌در و بهایێ عیباده‌تی دهێته‌ ئاڤاكرن.
  4. مه‌ناوی د (فیض القدیر)ـێدا دبێژیت: ئه‌ڤ فه‌رمووده‌یه‌ ل سه‌ر هندێ هاتییه‌ كو زكر و بیرئینانا خودایێ مه‌زن باشترین كریار بوو بۆ وان كه‌سێن پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ل وی ده‌می ئاخڤتن د گه‌لدا دكر، و ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ ئاخڤتنه‌ بۆ كه‌سه‌كێ چه‌له‌نگ و مێرخواس هاتبا كرن كو د شه‌ڕیدا مفا دگه‌هانده‌ ئیسلامێ، دا بێژیتێ: (جیهاد) باشترین كریاره‌. یان ئه‌گه‌ر بۆ زه‌نگینه‌كی گۆتبا یێ كو هه‌ژار مفای ژ مالێ وی وه‌ردگرن، دا بێژیتێ: (خێر و صه‌ده‌قه‌كرن) باشترینه‌. بۆ وی كه‌سێ دشێت حه‌جێ بكه‌ت، دا بێژیتێ: (حه‌ج)؛ یان بۆ وی كه‌سێ دایك و بابێن وی د ژیانێدا مابن، دا بێژیتێ: (قه‌درگرتن و خزمەتكرنا وان) باشترینه‌. ب ڤی ڕه‌نگی، هه‌می فه‌رمووده‌ د گه‌ل ئێك دگونجن و ناكۆكی د ناڤبه‌را واندا نامینیت.
  5. زكرێ ژ هه‌مییان ته‌مامتر ئه‌وه‌ یێ ئه‌زمان بێژیت و دل تێبگه‌هیت، پاشی ئه‌و زكرێ ب دلی ب تنێ بیت وەکی هزرکرنێ، پاشی ئه‌و زكرێ ب ئه‌زمانی ب تنێ بیت و خێر یا د هه‌مییاندا هه‌ی‌ ب ئانه‌هییا خودایێ مه‌زن.
  6. پێگیربوونا موسلمانی ب زكرێن ڕۆژانه‌ وه‌كی زكرێن سپێده‌ و ئێڤاری و یێن چوونا د ناڤ مزگه‌فتێ و مالێ و تاره‌تێ و ده‌ركه‌ڤتنا ژ وان جهان و ژ بلی ڤانه‌؛ دێ وی كه‌ته‌ ئێك ژ وان كه‌سان یێن گه‌له‌ك زكرێ خودێ دكه‌ن.

پیشاندانی وەرگێڕانەکان

57 زمان
EN English ئینگلیزی
UR اردو ئۆردی
ES Español ئیسپانی
ID Indonesia ئەندەنوسی
UG ئۇيغۇرچە ئیگۆری
BN বাংলা بەنگالی
TR Türkçe تورکی
RU Русский ڕووسی
BS Bosanski بۆسنی
SI සිංහල سینهالی
HI हिन्दी هیندی
ZH 中文 چینی
FA فارسی فارسی
VI Tiếng Việt ڤێتنامی
TL Tagalog تاگالۆگ
KU Kurdî كوردی
HA Hausa هوسا
PT Português پورتوگالی
ML മലയാളം مالایالام
TE తెలుగు تلغۆ
SW Kiswahili سه‌واحیلی
TA தமிழ் تامیلی
MY မြန်မာ بۆرمی
TH ไทย تایلەندی
DE Deutsch ئه‌ڵمانی
PS پښتو پەشتۆ
AS অসমীয়া ئاسامی
SQ Shqip ئه‌لبانی
SV Svenska سویدی
AM አማርኛ ئەمهەری
NL Nederlands هۆڵەندی
GU ગુજરાતી غوجاراتی
KY Кыргызча قیرغیزی
NE नेपाली نیپاڵی
YO Yorùbá یوربایی
LT Lietuvių لیتوانی
PRS دری داری
SR Српски سڕبی
SO Soomaali سۆماڵی
TG тоҷикӣ تاجیكی
RW Kinyarwanda كينيارواندی
RO Română ڕۆمانی
HU Magyar مەجەری
CS Čeština چیكی
MOS Moore الموري
MG Malagasy مالاگاشی
OM Oromoo ئورومی
KN ಕನ್ನಡ كانادی
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan ئازەری
UZ O‘zbek ئۆزبەكی
UK Українська ئۆكرانی
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية