بروز رسانی: مؤمن در روز قیامت به پروردگارش عزوجل نزدیک کرده می‌شود، تا آنجا که [پروردگار] پوشش و حمایت خود را بر او قرار می‌دهد و او را به گناهانش وادار به اقرار می‌کند

عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ لِابْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما كَيْفَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: فِي النَّجْوَى؟ قَالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ:
«يُدْنَى الْمُؤْمِنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ، حَتَّى يَضَعَ عَلَيْهِ كَنَفَهُ، فَيُقَرِّرُهُ بِذُنُوبِهِ، فَيَقُولُ: هَلْ تَعْرِفُ؟ فَيَقُولُ: أَيْ رَبِّ أَعْرِفُ، قَالَ: فَإِنِّي قَدْ سَتَرْتُهَا عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا، وَإِنِّي أَغْفِرُهَا لَكَ الْيَوْمَ، فَيُعْطَى صَحِيفَةَ حَسَنَاتِهِ، وَأَمَّا الْكُفَّارُ وَالْمُنَافِقُونَ، فَيُنَادَى بِهِمْ عَلَى رؤُوسِ الْخَلَائِقِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللهِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 2768]

از صفوان بن مُحرِز روایت است که گفت: مردی از ابن عمر رضی الله عنهما پرسید: از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدید که دربارهٔ «نجوا» (گفتگوی خصوصی) چه می‌فرمودند؟ گفت: از ایشان شنیدم که می‌فرمودند:
«مؤمن در روز قیامت به پروردگارش عزوجل نزدیک کرده می‌شود، تا آنجا که [پروردگار] پوشش و حمایت خود را بر او قرار می‌دهد و او را به گناهانش وادار به اقرار می‌کند. پس می‌فرماید: آیا [این گناه را] می‌شناسی؟ [بنده] پاسخ می‌دهد: آری، پروردگارم، می‌شناسم. [پروردگار] می‌فرماید: همانا من آن گناهان را در دنیا برایت پوشاندم و امروز نیز آنها را برایت می‌آمرزم. سپس نامهٔ اعمال نیکش به او داده می‌شود. و اما کافران و منافقان، در برابر همگان ندا داده می‌شود: اینان کسانی هستند که بر الله دروغ بستند».
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح مسلم - 2768]

شرح

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم از گفتگوی خصوصی (مناجات) خداوند با بندهٔ مؤمنش در روز قیامت خبر داده و فرمودند:
مؤمن در روز قیامت به پروردگارش نزدیک کرده می‌شود، پس خداوند در مقابل سایر اهل محشر پردهٔ خود را بر اومی‌اندازد تا کسی جز او بر رازش آگاه نشود، آنگاه به او می‌فرماید:
آیا فلان و فلان گناه را می‌شناسی... [و اینگونه] او را به گناهانی که میان بنده و پروردگارش بوده، وادار به اقرار می‌کند.
پس [بنده] می‌گوید: آری، ای پروردگار.
تا آنکه مؤمن هراسان و بیمناک می‌شود، خداوند سبحان به او می‌فرماید: من آن [گناهان] را در دنیا برایت پوشاندم و امروز نیز آنها را برایت می‌آمرزم. سپس نامهٔ اعمال نیکش به او داده می‌شود.
و اما کافر و منافق، در برابر همهٔ خلایق ندا داده می‌شود: اینان کسانی هستند که بر پروردگارشان دروغ بستند. هان! لعنت خدا بر ستمکاران باد.

از نکات این حدیث

1. فضل و رحمت خداوند بر مؤمنان، با پوشاندن [گناهان] آنها در دنیا و آخرت.
2. تشویق به پوشاندن [عیوب] مؤمن تا حد امکان.
3. تمام اعمال بندگان را پروردگار بندگان شمارش می‌کند. پس هر کس خیری یافت، باید الله متعال را ستایش کند، و هر کس غیر از آن یافت، نباید جز خود را سرزنش کند، و او تحت مشیت خداوند است.
4. ابن حجر گفته است: مجموع احادیث دلالت بر این دارد که مؤمنان گناهکار در روز قیامت دو دسته‌اند: دستهٔ اول: کسی که گناهش میان او و پروردگارش است. این دسته خود بر دو گروه هستند: گروهی که گناهشان در دنیا پوشیده بوده، این‌ها همان کسانی هستند که خداوند در قیامت نیز [گناهشان را] بر آنان می‌پوشاند و این از منطوق (بیان صریح) حدیث فهمیده می‌شود. و دسته‌ای که گناهشان را آشکارا انجام داده‌اند، که مفهوم حدیث دلالت دارد بر اینکه وضعیت آنان برخلاف دستهٔ اول است. و دستهٔ دوم: کسانی که گناهشان میان آنان و دیگر بندگان بوده است که اینها نیز خود بر دو دسته‌اند: دسته‌ای که گناهانشان بر نیکی‌هایشان می‌چربد، اینان وارد آتش می‌شوند و سپس با شفاعت از آن خارج می‌گردند. و دسته‌ای که گناهان و نیکی‌هایشان برابر است، اینان وارد بهشت نمی‌شوند تا زمانی که میانشان تقاص (تسویه حساب) صورت گیرد.