Ҳадис: Ҳар касе сир ё пиёз бихӯрад, бояд аз мо канорагирӣ кунад, ё фармуд: аз масҷиди мо дур шавад ва дар хонааш биншинад

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رضي الله عنهما أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلًا، فَلْيَعْتَزِلْنَا -أَوْ قَالَ: فَلْيَعْتَزِلْ- مَسْجِدَنَا، وَلْيَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ»، وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقِدْرٍ فِيهِ خَضِرَاتٌ مِنْ بُقُولٍ، فَوَجَدَ لَهَا رِيحًا، فَسَأَلَ فَأُخْبِرَ بِمَا فِيهَا مِنَ البُقُولِ، فَقَالَ قَرِّبُوهَا إِلَى بَعْضِ أَصْحَابِهِ كَانَ مَعَهُ، فَلَمَّا رَآهُ كَرِهَ أَكْلَهَا، قَالَ: «كُلْ فَإِنِّي أُنَاجِي مَنْ لاَ تُنَاجِي». ولِمُسْلِمٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الْبَقْلَةِ، الثُّومِ - وقَالَ مَرَّةً: مَنْ أَكَلَ الْبَصَلَ وَالثُّومَ وَالْكُرَّاثَ فَلَا يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا، فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ تَتَأَذَّى مِمَّا يَتَأَذَّى مِنْهُ بَنُو آدَمَ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 855]

Аз Ҷобир ибни Абдуллоҳ (разияллоҳу анҳумо) ривоят аст, ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд:
«Ҳар касе сир ё пиёз бихӯрад, бояд аз мо канорагирӣ кунад, ё фармуд: аз масҷиди мо дур шавад ва дар хонааш биншинад". Рӯзе ба назди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) деге оварда шуд, ки дар он чанд навъ сабзиҷот буд, аз онҳо бӯе ба машоми Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) расид. Пурсид ва ба ӯ хабар доданд, ки дар он гиёҳҳои бӯйдор аст. Гуфт: онро назди яке аз ёронам, ки бо ман аст, биёред. Аммо он саҳоба низ аз хӯрданаш имтиноъ варзид. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуд: "Бихӯр, ман бо касе (Ҷабраил) муноҷот (гуфтугӯ) мекунам, ки ту муноҷот намекунӣ." Дар ривояти Муслим аз Ҷобир ибни Абдуллоҳ ривоят шудааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуд: "Ҳар кас аз ин гиёҳи бӯйдор бихӯрад — яъне, сир, ва боре ҳам фармуд: ҳар кас пиёз, сир ва гандано (нӯшпиёз - як навъи гиёҳи пиёзмонанди бӯйнок)-ро бихӯрад, набояд ба масҷиди мо наздик шавад, зеро фариштаҳо аз он чизе, ки фарзанди Одам озор мебинанд, озор мебинанд."
[Саҳеҳ] - [متفق عليه] - [Саҳеҳ Бухорӣ - 855]

Шарҳ

Паёмбари акрам (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) касеро, ки сир ё пиёз бихӯрад, аз омадан ба масҷид манъ кард, то бо бӯйи онҳо бародарони намозгузорашро озор надиҳад. Ин манъ кардан танзиҳи аст (яъне нафратовар будан) аст, на ҳаром, зеро сир ва пиёз аз хӯрокҳои ҳалоланд. Рӯзе ба назди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) хӯроке оварда шуд, ки дар он сабзавоти бӯйдор буд. Вақте бӯяшро эҳсос кард ва фаҳмид, ки дар он чӣ ҳаст, худ нахӯрд ва он хӯрокро ба яке аз саҳобагонаш дод. Он саҳобӣ низ бо дидани Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) аз хӯрдан худдорӣ кард. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба ӯ гуфт: Бихӯр, зеро ман бо фаришта ба воситаи ваҳй гуфтугӯ мекунам (яъне, ман бояд аз чунин бӯйҳо дур бошам, аммо ту метавонӣ бихӯрӣ).
Паёмбари акрам (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) хабар доданд, ки малоика низ аз бӯйҳои бад озор меёбанд, ҳамон тавре ки инсонҳо аз он озор мебинанд.

Аз фоидаҳои ҳадис

1. Ҳар касе, ки сир, пиёз ё гандано хӯрда бошад, ба масҷид омаданаш манъ аст.
2. Ба ин чизҳо ҳар чизе, ки бӯи бади озордиҳанда дорад ва намозгузоронро нороҳат мекунад, ҳамроҳ мешавад, мисли бӯи дуд, тамоку (сигор) ва монанди инҳо.
3. Сабаби манъ, бӯйи нохуш аст, агар он бо пухтани зиёд ё ба тарзи дигар бӯяш аз байн равад, макруҳ буданаш низ аз байн меравад.
4. Макруҳияти хӯрдани ин гуна чизҳо барои касе, ки бояд дар намози ҷамоат дар масҷид ҳозир шавад, аст, то ин ки ҷамоат аз даст наравад, магар ин ки онро ба ҳила бихӯрад то ҳозир шудан дар масҷидро тарк кунад, ки дар ин сурат амалаш ҳаром мешавад.
5. Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) аз хӯрдани сир ва монанди он худдорӣ мекарданд, на барои ҳаром будани он, балки барои он ки бо Ҷабраил (алайҳис-салом) муноҷот мекарданд.
6. Омӯзиши зебоӣ Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам), ки ҳукмро ҳамроҳ бо сабабаш баён мекарданд, то шунаванда бо донистани ҳикматаш ором шавад ва онро бо дилпазирӣ бипазирад.
7. Қозӣ гуфт: Олимон ин ҳукмро ба ҷамъгоҳҳои дигари намоз, на фақат масҷид, мисли намозгоҳи ид ва ҷаноза ва дигар маконҳои ибодат, инчунин маконҳои илм, зикр ва ҳамоишҳо қиёс (ташбеҳ) карданд, вале бозорҳо ва монанди онҳо дар ин ҳукм дохил намешаванд.
8. Уламо гуфтанд: Дар ин ҳадис далелест бар манъ кардани касе, ки сир ё монанди онро хӯрдааст, аз ворид шудан ба масҷид — ҳатто агар масҷид холӣ ҳам бошад — зеро масҷид маҳалли фариштагон аст, бинобар умуми ҳадисҳо.