حدیث: ووایه: اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلاَلِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ». ای الله! په حلالو دې له حرامو څخه زما بساینه وکړه، او له بل چا پرته دې په خپلې مهربانۍ سره ما غني کړه

عَنْ عَلِيٍّ رَضيَ اللهُ عنهُ أَنَّ مُكَاتَبًا جَاءَهُ، فَقَالَ: إِنِّي قَدْ عَجَزْتُ عَنْ مُكَاتَبَتِي فَأَعِنِّي، قَالَ: أَلاَ أُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ عَلَّمَنِيهِنَّ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، لَوْ كَانَ عَلَيْكَ مِثْلُ جَبَلِ صِيرٍ دَيْنًا أَدَّاهُ اللَّهُ عَنْكَ، قَالَ:
«قُلْ: اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلاَلِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ».
[حسن] - [رواه الترمذي] - [سنن الترمذي: 3563]

دا ژباړه بیا لیدنې او کره کتنې ته اړتیا لري.

له علي رضي الله عنه څخه روایت دی چې هغه ته یو مکاتب راغی (هغه غلام چې بادار سره یې د یو څه مال به بدل کې د ازادولو لیکنه کړي وي) نو ویې ویل: زه د خپلې لیکنې د پوره کولو عاجز شوی یم، نو مرسته راسره وکړه، هغه ورته وویل: آیا داسې یو څه کلمې در ونه ښایم چې ماته رسول الله صلی الله علیه وسلم راښودلي دي، که چېرته درباندې د صیر د غره په اندازه دین وي نو الله تعالی به یې درڅخه پرې کړي، هغه وویل:
«ووایه: اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلاَلِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ». ای الله! په حلالو دې له حرامو څخه زما بساینه وکړه، او له بل چا پرته دې په خپلې مهربانۍ سره ما غني کړه.
[حسن] - [ترمذی روایت کړی دی] - [سنن ترمذی - 3563]

تشریح

أمیر المؤمنین علی بن أبي طالب رضي الله عنه ته یو غلام راغی چې د خپل بادار سره یې هوکړه کړې وه خپل ځان ترې وپیري او آزاد یې تر څو خپلواک شي، حال دا چې پېسې یې نه درلودې، نو ویې ویل: زه د خپل حق له پرېکولو عاجز یم، نو په پرېکولو کې یې راسره مرسته وکړه، یا په زده کړې او لارښوونې، نو أمیر المؤمنین ورته وویل: آیا تاته داسې کلمې در ونه ښایم چې ماته رسول الله صلی الله علیه وسلم راښودلې دي، که چېرته درباندې د صیر نومي غره په اندازه دین وي، کوم چې د طیئ قبیلې سره تړاو لري؛ نو الله تعالی به یې درڅخه ادا کړي او خپلو مستحقانو ته به یې ورسوي، او د هغوی له ذلت څخه به دې وژغوري، هغه وویل ووایه: (اللهم اكفني) ای الله زما بساینه وکړه، او ما لرې کړه او واړوه (بحلالك) ستا په حلالو سره چې مستغني شم پرې (عن) له : (حرامك) دې چې ستا په حرامو کې واقع شم، (وأغنني) او ما غني کړه (بفضلك) ستا په سخاوت او مهربانۍ سره مې د بل هر چا له مرستې پرته غني کړه.

د حديث له ګټو څخه

1. د پوهې او دین له خاوندانو سره مشوره کول او د هغوی نظر غوښتل.
2. دا د علماوو او واعظانو دنده ده چې هغو کسانو ته لارښوونه او مشوره ورکړي چې الله تعالی بلل کیږي او هغه څه ته یې لارښوونه وکړي چې د ستونزو پر وړاندې ورسره مرسته وکړي.
3. د مکاتب سره مرستې ته هڅوونه.
4. د دې دعا زده کولو او له الله تعالی څخه پرې سوال کولو ته هڅوونه.
5. حلال رزق، که څه هم لږ وي، له حرام مال څخه غوره دی، که څه هم ډیر وي.
6. د مخلوق پر ځای په الله تعالی تکیه کول.
7. په نېک چلند سره د سوال کوونکي جوابول، کله چې د ورکولو لپاره څه نه لرې.