ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: “ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੱਚਾ ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲਾ) ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੇਰੀ ਲਿਆਈ ਹੋਈ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।”

عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ العَاصِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يَكُونَ هَوَاهُ تَبَعًا لِمَا جِئْتُ بِهِ».
[قال النووي: حديث صحيح] - [رويناه في كتاب الحجة بإسناد صحيح] - [الأربعون النووية: 41]

ਅਬੁ ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਅਮਰ ਬਿਨ ਆਸ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
“ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੱਚਾ ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲਾ) ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੇਰੀ ਲਿਆਈ ਹੋਈ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।”
[قال النووي: حديث صحيح] - [رويناه في كتاب الحجة بإسناد صحيح] - [الأربعون النووية - 41]

ਵਿਆਖਿਆ

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲਾ) ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਅੱਲਾਹ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੇ ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਹੁਕਮਾਂ, ਮਨਾਹੀਆਂ ਆਦਿ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੇ ਜੋ ਉਸਨੇ ਮਨਾਹ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਇਹ ਹਦੀਸ ਸ਼ਰੀਅਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ (ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ) ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸੂਲ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
2. ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਜਾਂ ਆਦਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਭੇਜੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਦੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਈਮਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
3. ਸ਼ਰੀਅਤ ਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾਕੁਨ (ਨਿਰਣਾਇਕ) ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਪ ﷺ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ: "ਮੇਰੀ ਲਿਆਈ ਹੋਈ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।”
4. ਈਮਾਨ ਨੇਕੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘੱਟਦਾ ਹੈ।