عن سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ:
لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ، جَاءَهُ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، فَقَالَ: «أَيْ عَمِّ، قُلْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، كَلِمَةً أُحَاجُّ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللهِ»، فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ: أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ، وَيُعِيدَانِهِ بِتِلْكَ الْمَقَالَةِ، حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ: عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَأَبَى أَنْ يَقُولَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «وَاللهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ»، فَأَنْزَلَ اللهُ: {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ} [التوبة: 113]، وَأَنْزَلَ اللهُ فِي أَبِي طَالِبٍ، فَقَالَ لِرَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم: {إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ} [القصص: 56].
المزيد
ਸਈਦ ਬਿਨ ਮੁਸੈਯਿਬ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
ਜਦੋਂ ਅਬੁ-ਤਾਲਿਬ ਦੇ ਇੰਤਕਾਲ (ਮੌਤ) ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਬੁ-ਜਹਲ ਅਤੇ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਅਬੁ ਉਮੱਯਾ ਬਿਨ ਮੁਗ਼ੀਰਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਹੇ ਚਾਚਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ 'ਲਾ ਇਲਾਹਾ ਇੱਲੱਲਾਹ' ਕਹਿ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਇਸ ਕਲਮੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਬੁ-ਜਹਲ ਅਤੇ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਅਬੁ ਉਮੱਯਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕੀ ਤੂੰ ਅਬਦੁਲ ਮੁਤੱਲਿਬ ਦਾ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ? ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਇਹ ਗੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਨੋ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਫੇਰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਬੁ-ਤਾਲਿਬ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਬਦੁਲ ਮੁਤੱਲਿਬ ਦੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਹਾਂ। ਇੰਜ 'ਲਾ ਇਲਾਹਾ ਇੱਲੱਲਾਹ' ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਲੇਕਿਨ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾ ਰਹਾਂਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਤਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਇਹ ਆਇਤ ਉਤਾਰੀ: {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قربى...} (ਨਬੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੁਸ਼ਰਿਕਾਂ ਲਈ ਰੱਬ ਤੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਦੁਆ ਕਰਨ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਕੇ ਸੰਬੰਧੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।) [ਸੂਰਤ ਤੌਬਾ: 113]
ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਅਬੁ-ਤਾਲਿਬ ਦੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਆਇਤ ਉਤਾਰੀ ਅਤੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਰਮਾਇਆ: {إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ} (ਹੇ ਨਬੀ (ਸ.)! ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਹੋ ਹਿਦਾਇਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਸਗੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) [ਸੂਰਤ ਅਲ-ਕਸਸ: 56]
