ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜਦੋਂ ਅੱਲਾਹ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਹਰ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ: ਇਹ ਫ਼ੁਲਾਨ ਬਿਨ ਫ਼ੁਲਾਨ ਦੀ ਧੋਖਾ ਗਾਰੀ ਹੈ।

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضيَ اللهُ عنهما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«إِذَا جَمَعَ اللهُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرْفَعُ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ، فَقِيلَ: هَذِهِ غَدْرَةُ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1735]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਨ ਉਮਰ ਰਜ਼ਿਅੱਲਾਹੁ ਅੰਨਹੁਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
«ਜਦੋਂ ਅੱਲਾਹ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਹਰ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ: ਇਹ ਫ਼ੁਲਾਨ ਬਿਨ ਫ਼ੁਲਾਨ ਦੀ ਧੋਖਾ ਗਾਰੀ ਹੈ।»
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 1735]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ﷺ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਹਰ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਲਈ ਜਿਸਨੇ ਅੱਲਾਹ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਉਸਦੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਇਹ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ: ਇਹ ਫ਼ੁਲਾਨ ਬਿਨ ਫ਼ੁਲਾਨ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੈ; ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਦੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਹਿਲਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਨਕਾਬ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਮਨਾਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
2. ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ — ਚਾਹੇ ਖੂਨ, ਇੱਜ਼ਤ, ਰਾਜ਼ ਜਾਂ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ — ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦਾ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਧੋਖਾਧੜੀ ਇਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
3. ਕਰਤਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਸਫੈਦ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਲਈ ਕਾਲਾ ਝੰਡਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਸਚਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੋਵੇ।
4. ਇਬਨ ਹਜ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ: «ਇਹ ਫ਼ੁਲਾਨ ਬਿਨ ਫ਼ੁਲਾਨ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੈ»।