हदीस: “अल्लाहले (प्रलयको दिन) त्यस व्यक्तिलाई कृपाले हेर्नुहुने छैन, जसले अहङ्कार र घमण्डवश आफ्नो वस्त्र भुइँमा घिसार्दै हिँड्दछ।”

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 5783]

अब्दुल्लाह बिन उमर (रजियल्लाहु अन्हुमा) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ :
“अल्लाहले (प्रलयको दिन) त्यस व्यक्तिलाई कृपाले हेर्नुहुने छैन, जसले अहङ्कार र घमण्डवश आफ्नो वस्त्र भुइँमा घिसार्दै हिँड्दछ।”
[सही] - [मुत्तफकुन अलैहि] - [सही बुखारी - 5783]

व्याख्या

नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले अहंकारवश आफ्नो वस्त्र वा इजार (कम्मरमुनि लगाइने कपडा) गोलीगाँठोभन्दा तल झुन्ड्याउने कार्य विरुद्ध कडा चेतावनी दिनुभएको छ। उहाँले भन्नुभएको छ कि जसले अहंकारका कारण यस्तो गर्दछ, ऊ अल्लाहको कठोर दण्डको भागीदार बन्दछ, यहाँसम्म कि अल्लाहले प्रलय (कियामत) को दिन उसतर्फ कृपाको दृष्टिले हेर्नुहुने समेत छैन।

हदीसका केही फाइदाहरू

1. हदीसमा वर्णित 'सौब' (वस्त्र) शब्दको अर्थ भित्र शरीरको तल्लो भागमा पहिरिने सम्पूर्ण लुगाहरू पर्दछन्; जस्तै: पाइजामा, पाइन्ट, सुरुवाल, धोती, लुङ्गी आदि।
2. कपडा गोलीगाँठोभन्दा तल झुन्ड्याउनु (इस्बाल) पुरुषहरूका लागि मात्र निषेध गरिएको हो। इमाम नववीले भन्नुभएको छ: 'विद्वानहरू महिलाका हकमा कपडा तल झुन्ड्याउनु (इस्बाल) जायज भएको कुरामा सहमत छन्।' र नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) बाट महिलाहरूलाई आफ्नो लुगाको फेरो (तलको भाग) एक हात तलसम्म झुन्ड्याउन अनुमति दिनुभएको कुरा प्रमाणित छ।
3. इब्न बाजले भन्नुभएको छ: "सामान्य हदीसहरूको आधारमा आफ्नो लुगा तल झुन्ड्याउने कार्य निषेधित र हराम छ। सजायको सन्दर्भमा, यो फरक-फरक हुन्छ, किनकि घमण्डको उद्देश्यले कपडा तल झुन्ड्याउने व्यक्ति र बिना घमण्ड तल झुन्ड्याउने व्यक्ति समान हुँदैनन्।"
4. इब्न बाजले भन्नुभयो: "महिला 'औरत' (लुकाउनु पर्ने/पर्दा गर्नुपर्ने) हुन्, त्यसैले उसको लुगा (गोलीगाँठो भन्दा तल) एक बित्ता झुन्ड्याउनुमा कुनै बाधा छैन। यदि त्यसले पुग्दैन भने, उसले गोलीगाँठो बाट सुरु गरेर एक हात (हातको लम्बाई) सम्म झुन्ड्याउन सक्छिन्।"
5. काजीले भन्नुहुन्छ: "विद्वानहरू भन्छन् कि संक्षेपमा भन्नुपर्दा, कपडामा लम्बाई र चौडाईको हिसाबले आवश्यकता र सामान्य चलनभन्दा बढी हुने सबै कुराहरू मकरूह (नापसन्द) मानिन्छ, र अल्लाह नै सर्वज्ञ हुनुहुन्छ ।"
6. अल-नववीले भने: "कमिज र तल्लो लुगाको लम्बाइको मात्रा आधा पिँडुलासम्म हुनुपर्छ। गोलीगाँठोसम्म भए कुनै हानि छैन। तर त्यसभन्दा तल झुण्डिएको छ भने त्यो आगोमा पर्छ — अर्थात् दण्डनीय छ। त्यसैले आधा पिँडुलासम्म मुस्तहब हो, गोलीगाँठोसम्म जायज हो, तर गोलीगाँठोमुनि निषिद्ध छ।"
7. इब्ने उसैमीनले भन्नुहुन्छ: "हदीसमा 'अल्लाहले उसलाई हेर्नुहुन्न' को अर्थ दया र करुणाको दृष्टिले नहेर्नु हो। यसको अर्थ सामान्य दृष्टि होइन, किनकि अल्लाहबाट केही पनि लुक्दैन र उहाँको दृष्टिबाट केही पनि ओझेल हुँदैन। बरु यसको अर्थ दया र करुणाको दृष्टि हो।"