Hadithi: “Para Kiametit do të paraqiten një grup njerëzish axhami e mendjelehtë, flasin fjalët më të mira ndër njerëz, por dalin nga feja ashtu siç del shigjeta nga harku

عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: إِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَأَنْ أَخِرَّ مِنَ السَّمَاءِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَكْذِبَ عَلَيْهِ، وَإِذَا حَدَّثْتُكُمْ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ فَإِنَّ الحَرْبَ خَدْعَةٌ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«يَأْتِي فِي آخِرِ الزَّمَانِ قَوْمٌ حُدَثَاءُ الأَسْنَانِ سُفَهَاءُ الأَحْلاَمِ، يَقُولُونَ مِنْ خَيْرِ قَوْلِ البَرِيَّةِ، يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، لاَ يُجَاوِزُ إِيمَانُهُمْ حَنَاجِرَهُمْ، فَأَيْنَمَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاقْتُلُوهُمْ، فَإِنَّ قَتْلَهُمْ أَجْرٌ لِمَنْ قَتَلَهُمْ يَوْمَ القِيَامَةِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 3611]

Aliu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Kur ju tregoj diçka nga i Dërguari i Allahut ﷺ, për mua është më e dashur të bie nga qielli (në tokë) sesa të gënjej për të. Ndërkaq, kur bisedojmë mes vete, dijeni se lufta është dinakëri. E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ të thotë:
“Para Kiametit do të paraqiten një grup njerëzish axhami e mendjelehtë, flasin fjalët më të mira ndër njerëz, por dalin nga feja ashtu siç del shigjeta nga harku. Imani i tyre nuk arrin të kalojë përtej fytit të tyre. Kudo që t'i takoni (gjatë luftimit), vritini, sepse Ditën e Kiametit vrasësi shpërblehet për vrasjen e tyre.”
[Sahih] - [Muttefek alejhi] - [Sahihu i Buhariut - 3611]

Shpjegimi

Prijësi i besimtarëve, Ali ibn Ebi Talibi (Allahu qoftë i kënaqur me të!), ka thënë: "Nëse më dëgjoni duke transmetuar nga Profeti ﷺ, unë nuk përdor shprehje figurative, aludime apo fjalë me kuptime të paqarta; përkundrazi, flas qartë. Nëse do të bija nga qielli, kjo do të ishte më e lehtë për mua sesa të transmetoja nga i Dërguari i Allahut ﷺ duke i atribuar atij gënjeshtra. Por, nëse flas për çështje mes meje dhe njerëzve, atëherë lufta është dinakëri dhe mund të përdor shprehje figurative, aludime ose fjalë me kuptim të dyfishtë. Vërtet, e kam dëgjuar Profetin ﷺ duke thënë: "Në fund të kohës do të shfaqen djelmosha, të rinj në moshë dhe të dobët në mendje. Ata do të citojnë fjalët e Kuranit dhe do ta lexojnë shpesh, por do të dalin nga Islami dhe do t’i tejkalojnë kufijtë e tij, ashtu siç shigjeta del nga harku. Imani i tyre nuk do të kalojë përtej fytit të tyre. Kudo që t’i gjeni (gjatë luftimit), vritini, sepse Ditën e Kiametit vrasësi shpërblehet për vrasjen e tyre.

Mësime nga hadithi

1. Nxjerrja në pah e disa prej cilësive të havarixhëve.
2. Në këtë hadith tregohet një prej shenjave të profecisë, pasi Profeti ﷺ njoftoi për ngjarje që do të ndodhnin pas tij, dhe ato ndodhën saktësisht ashtu siç kishte lajmëruar.
3. Lejohet gjatë luftës përdorimi i të folurit të tërthortë dhe i aludimeve. Dinakëria në luftë bëhet përmes fjalëve që çojnë në keqkuptim (janë të tërthorta), duke ngritur pritë ose të ngjashme me to, me kusht që të mos përfshijë shkeljen e marrëveshjeve ose cenimin e garancive të sigurisë, sepse për këto ka ndalim të qartë.
4. Neveviu, lidhur me fjalën profetike: “... flasin fjalët më të mira ndër njerëz”, ka thënë: "Domethënë, sipas pamjes së jashtme. Siç është fjala e tyre: “Nuk ka gjykim tjetër përveç gjykimit të Allahut”, dhe shprehje të ngjashme me këtë, me të cilat i thërrasin njerëzit te Libri i Allahut të Lartësuar."
5. Ibn Haxheri, lidhur me fjalën profetike: “Imani i tyre nuk arrin të kalojë përtej fytit të tyre”, ka thënë: "Qëllimi është se imani nuk ka zënë vend në zemrat e tyre, sepse ajo që ndalet te fyti dhe nuk e kalon atë, nuk mund të arrijë në zemër."
6. Kadi Ijadi ka thënë: "Dijetarët janë pajtuar njëzëri se kur havarixhët, dhe ata që u ngjajnë atyre prej bidatçinjve të devijuar dhe zullumqarëve, ngrihen kundër sundimtarit, kundërshtojnë konsensusin e bashkësisë (xhematit) dhe shkaktojnë përçarje, bëhet detyrë luftimi i tyre pasi të jenë paralajmëruar dhe t’u jetë paraqitur argumenti i qartë e i pakundërshtueshëm."