ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਸਾਰੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਰਹਿਮਾਨ (ਅੱਲਾਹ) ਦੀ ਦੋ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਕ ਹੀ ਦਿਲ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਧਰ ਚਾਹੇ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

عَن عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رضي الله عنهما أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ:
«إِنَّ قُلُوبَ بَنِي آدَمَ كُلَّهَا بَيْنَ إِصْبَعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ الرَّحْمَنِ، كَقَلْبٍ وَاحِدٍ، يُصَرِّفُهُ حَيْثُ يَشَاءُ» ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2654]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਅਮਰ ਬਿਨ ਆਸ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਮੈਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਦੇ ਸੁਣਿਆ:
"ਸਾਰੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਰਹਿਮਾਨ (ਅੱਲਾਹ) ਦੀ ਦੋ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਕ ਹੀ ਦਿਲ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਧਰ ਚਾਹੇ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"» ਫਿਰ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਅਏ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਵਾਲੇ ਅੱਲਾਹ! ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਤਾਅਤ ਵਲ ਮੋੜ ਦੇ।"
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 2654]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਿਲ ਰਹਿਮਾਨ (ਅੱਲਾਹ) ਦੀਆਂ ਦੋ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਦਿਲ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਮੋੜਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਚਾਹੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਚਾਹੇ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਸੱਰੁਫ਼ ਐਵੇਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦਿਲ ‘ਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਰਬ ਵੱਖਰਾ ਕਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। **ਫਿਰ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦੋਆ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਅੱਲਾਹ! ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਤਾਅਤ ਵੱਲ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਾਫਰਮਾਨੀ ਵੱਲ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਵੱਲ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਭੁੱਲ ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਤਾਅਤ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦੇ।"**

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਕਦਰ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਕਦਰ ਮੁਤਾਬਕ ਮੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
2. ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਤੋਂ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਰਹਿਨੁਮਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਦੋਆ ਮੁਸਲਸਲ ਕਰਦਾ ਰਹੇ।
3. ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਡਰ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹਯੋਗੀ ਨਹੀਂ।
4. ਆਜਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੂੰ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਨਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਅਤੇ ਸਹਾਬਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹਮ ਨੇ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਮਜ਼ਹਬ ਹੈ ਜੋ ਉਲਮਾਅ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਨਵਾਂ ਕੋਈ ਬਿਦ'ਅਤ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ।ਅਤੇ ਅਹਲੁ ਸੂੰਨਾਹ(ਅਹਲ ਸੂੰਨਾ) ਅੱਲਾਹ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿਫਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਤਬਦੀਲੀ, ਬਿਨਾ ਨਾਕਾਰਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰਜਮੇ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ। ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਖੁਦ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਬਾਰੇ ਖਾਮੋਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਨਾ ਕੋਈ ਨਕਾਰਨ ਹੈ ਨਾ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ।ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।"