हदीस: आदमका सन्तानका हृदयहरू रहमान(अल्लाह)का दुई औंलाहरूको बीचमा छन्, मानौं तिनीहरू सबै एउटै हृदय हुन्। उहाँले तिनीहरूलाई जसरी चाहनुहुन्छ घुमाउनुहुन्छ।

عَن عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رضي الله عنهما أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ:
«إِنَّ قُلُوبَ بَنِي آدَمَ كُلَّهَا بَيْنَ إِصْبَعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ الرَّحْمَنِ، كَقَلْبٍ وَاحِدٍ، يُصَرِّفُهُ حَيْثُ يَشَاءُ» ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2654]

यस अनुवादलाई थप समीक्षा र जाँचको आवश्यकता छ.

अब्दुल्लाह बिन अम्र बिन आस (रजियल्लाहु अन्हुमा) ले वर्णन गरेका छन्, उहाँ भन्नु हुन्छः नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) लाई मैले भन्दै गरेको सुनें :
"आदमका सन्तानका हृदयहरू रहमान(अल्लाह)का दुई औंलाहरूको बीचमा छन्, मानौं तिनीहरू सबै एउटै हृदय हुन्। उहाँले तिनीहरूलाई जसरी चाहनुहुन्छ घुमाउनुहुन्छ।" त्यसपछि रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले प्रार्थना गर्नु भयो: «अल्लाहुम्-म मुसर्रिफल-कुलुब, सर्रिफ कुलुबना अला त'अतिका»। (हे हृदयहरूलाई घुमाउने अल्लाह! हाम्रो हृदयलाई आफ्नो आज्ञाकारितातिर फर्काउनुहोस्।)
[सही] - [मुस्लिमले वर्णन गरेका छन्] - [सही मुस्लिम - 2654]

व्याख्या

रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले जानकारी दिनुभयो, आदमका सबै सन्तानहरूको हृदय परम दयालुका दुई औंलाहरूको बीचमा छ, एउटा हृदय जस्तै; उहाँले जसरी चाहनुहुन्छ फेर्नुहुन्छ। यदि उहाँले चाहनुहुन्छ भने, सत्यमा स्थापित गर्नुहुन्छ र यदि उहाँले चाहनुहुन्छ भने, सत्यबाट टाढा मोड्नुहुन्छ। उहाँको सबै हृदयहरूमा नियन्त्रण एउटै हृदयमा नियन्त्रण जस्तै हो, जसलाई कुनै कामले अर्को कामबाट व्यस्त पार्दैन। त्यसपछि रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले यसो भन्दै प्रार्थना गर्नुभयो: "हे अल्लाह, जसले हृदयलाई कहिले आज्ञाकारिता र कहिले अवज्ञा, कहिले स्मरण र कहिले लापरवाहीमा निर्देशित गर्नुहुन्छ, हाम्रो हृदयलाई तपाईंको आज्ञाकारितातर्फ मोडिदिनुहोस्।"

हदीसका केही फाइदाहरू

1. कदर (पूर्वनिर्धारितता) निश्चित छ र अल्लाहले आफ्ना भक्तहरूको हृदयलाई उहाँले लेख्नुभएको भाग्य अनुसार मार्गदर्शन गर्नुहुन्छ।
2. मुसलमानले निरन्तर आफ्नो पालनकर्तासँग सत्य र मार्गदर्शनमा दृढ रहन प्रार्थना गर्नुपर्छ।
3. मुसलमानले अल्लाहको डर राख्नुपर्छ र केवल उहाँसँगै सम्बन्ध राख्नुपर्छ, जसकोको कुनै साझेदार छैन।
4. अल-अजुरीले भने: सत्यवानहरूले अल्लाहलाई त्यही रूपमा वर्णन गर्छन् जुन उहाँले आफूलाई वर्णन गर्नुभएको छ र उहाँका रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) तथा उहाँका साथीहरूले उहाँलाई जुन रूपमा वर्णन गर्नुभएको छ। यो ती विद्वानहरूको सिद्धान्त हो जसले अनुसरण गरे र नयाँ पन्थ (बिदअत) सुरु गरेनन्। अहले सुन्नत वल जमाअतले अल्लाहको लागि त्यो कुरा पुष्टि गर्छन्, जुन उहाँले आफ्नो लागि नाम र विशेषताहरूको रूपमा पुष्टि गर्नुभएको छ, तहरिफ (अर्थ बिगार्ने), ता’तिल (अस्वीकार), तक्यिफ (कसरी भन्ने प्रश्न गर्ने), तमसिल (सृष्टिसँग तुलना गर्नु) वा कुनै पनि कुरासँग तुलना नगरी। उनीहरूले अल्लाहले आफैंलाई नकारेका कुरा नकार्छन् र यदि कुनै कुराको बारेमा न त अल्लाहले आफैले भनेको छ, न त रसूलले, न त सहाबाहले, त्यस विषयमा उनीहरू मौन रहन्छन्,। सर्वशक्तिमान अल्लाहले भन्नुभयो: "उहाँ जस्तो केही छैन र उहाँ सर्वश्रोता र र उहाँ सबै देख्ने हुनुहुन्छ।"