हदीस: निश्चय नै आदमका सन्तानहरूका सम्पूर्ण हृदयहरू रहमान (अत्यन्त दयावान् अल्लाह) का औँलाहरूमध्ये दुई औँलाको बीचमा एउटै हृदय जस्तै छन्; उहाँले त्यसलाई जसरी र जता चाहनुहुन्छ, त्यतै मोडिदिनुहुन्छ।

عَن عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رضي الله عنهما أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ:
«إِنَّ قُلُوبَ بَنِي آدَمَ كُلَّهَا بَيْنَ إِصْبَعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ الرَّحْمَنِ، كَقَلْبٍ وَاحِدٍ، يُصَرِّفُهُ حَيْثُ يَشَاءُ» ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2654]

अब्दुल्लाह बिन अम्र बिन अल-आस (रजियल्लाहु अन्हुमा) बाट वर्णित छ, उहाँले भन्नुभयोः मैले नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) लाई यसो भन्नुभएको सुनेँ:
"निश्चय नै आदमका सन्तानहरूका सम्पूर्ण हृदयहरू रहमान (अत्यन्त दयावान् अल्लाह) का औँलाहरूमध्ये दुई औँलाको बीचमा एउटै हृदय जस्तै छन्; उहाँले त्यसलाई जसरी र जता चाहनुहुन्छ, त्यतै मोडिदिनुहुन्छ।" त्यसपछि अल्लाहका रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले प्रार्थना गर्नुभयो: "अल्लाहुम्म मुसर्रिफल-कुलुब, सर्रिफ कुलुबना अला ताअतिका" (अर्थात् "हे हृदयहरूलाई मोड्ने अल्लाह! हाम्रा हृदयहरूलाई आफ्नो आज्ञाकारिता (उपासना) तर्फ मोडिदिनुहोस्।")
[सही] - [मुस्लिमले वर्णन गरेका छन्] - [सही मुस्लिम - 2654]

व्याख्या

रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले जानकारी दिनुभएको छ कि आदमका सन्तानका सम्पूर्ण हृदयहरू रहमान (अत्यन्त दयावान् अल्लाह) का औँलाहरूमध्ये दुई औँलाको बीचमा एउटै हृदय जस्तै छन्; उहाँले त्यसलाई जसरी चाहनुहुन्छ, त्यसरी नै मोड्नुहुन्छ। यदि उहाँले चाहनुभयो भने त्यसलाई सत्यमा अडिग राख्नुहुन्छ र यदि उहाँले चाहनुभएन भने हृदय सत्य मार्गबाट विचलित हुन जान्छ। सबै हृदयहरूमाथि उहाँको नियन्त्रण ठीक त्यस्तै छ, जस्तो कुनै एक हृदयमाथि हुन्छ; उहाँ महान् हुनुहुन्छ र उहाँलाई एकै समयमा एउटा कार्यले अर्को कार्य गर्नबाट बाधा पुर्‍याउँदैन। त्यसपछि पैगम्बर नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले प्रार्थना गर्दै भन्नुभयो: "हे अल्लाह! हे हृदयहरूलाई कहिले आज्ञाकारितातर्फ, कहिले पापतर्फ, कहिले जिक्रतर्फ र कहिले बेपर्बाहीतर्फ मोड्ने प्रभु! हाम्रा हृदयहरूलाई आफ्नो आज्ञापालनतर्फ मोडाइदिनुहोस्।"

हदीसका केही फाइदाहरू

1. यसमा भाग्य (अल-कदर) को प्रमाण छ, र यो पनि कि अल्लाहले मानिसहरूको हृदयलाई उही नियति तर्फ निर्देशित गर्नुहुन्छ जुन उनीहरूका लागि निर्धारित गरिएको छ।
2. मुसलमानले निरन्तर आफ्नो पालनकर्तासँग सत्य र मार्गदर्शनमा दृढ रहन प्रार्थना गर्नुपर्छ।
3. प्रत्येक मुसलमानले केवल अल्लाहको मात्र भय राख्नुपर्दछ र उहाँसँगै आफ्नो आध्यात्मिक सम्बन्ध गाँस्नुपर्दछ, जसको कोही पनि साझेदार छैन।
4. इमाम आजुर्री भन्नुहुन्छ: "सत्यवान् मानिसहरूले अल्लाहका गुण र विशेषताहरू ठीक त्यसरी नै वर्णन गर्छन् जसरी अल्लाह स्वयंले आफ्नो बारेमा बताउनुभएको छ, उहाँका सन्देशवाहक (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले बताउनुभएको छ र उहाँका सहाबाहरूले वर्णन गरेका छन्। यो ती धार्मिक विद्वानहरूको बाटो हो जसले स्थापित (कुरआन र सुन्नतको) मार्गको पालना गरे र धर्ममा आफ्नो तर्फबाट नयाँ कुराहरू थपेनन्।" (उहाँको भनाइ समाप्त भयो)। यसैकारण अहलुस सुन्नाहले अल्लाहका ती सबै नाम र गुणहरूलाई स्वीकार गर्छन्, जुन अल्लाहले आफ्नो लागि निर्दिष्ट गर्नुभएको छ। उनीहरू ती नाम र गुणहरूको अर्थमा कुनै तोडमरोड गर्दैनन्, तिनको अर्थलाई नकार्दैनन्, तिनको स्वरूप वा अवस्था के-कस्तो होला भनी कल्पना वा बहस गर्दैनन् र ती नाम र गुणहरूलाई कुनै सृष्टिसँग तुलना वा समानता पनि गर्दैनन्। जुन कुरालाई अल्लाहले आफ्नो लागि होइन भन्नुभएको छ, उनीहरू पनि त्यसलाई मान्दैनन् र जसको बारेमा (कुरआन र सुन्नतमा) केही भनिएको छैन, त्यसमा उनीहरू मौन बस्छन्। महान् अल्लाह भन्नुहुन्छ: "उहाँ (अल्लाह) को समान कोही र केही पनि छैन र उहाँ नै सबै कुरा सुन्ने र देख्ने हुनुहुन्छ।"