فەرموودە: ب ڕاستی ئهگهر خهلكی زۆردار دیت و ڕێگری لێ نهكر؛ نێزیكه خودێ سزایهكی ژ دهڤ خۆ ب سهر واندا بینیته خوار و ههمییان ڤهگریت
عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رضي الله عنه أَنَّهُ قَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّكُمْ تَقْرَؤُونَ هَذِهِ الآيَةَ: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ}، وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمُ اللَّهُ بِعِقَابٍ مِنْهُ».
[صحيح] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي في الكبرى وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي: 2168]
المزيــد ...
ئهبو بهكرێ ڕاستگۆ (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: گهلی خهلكی؛ هوین ڤێ ئایهتێ دخوینن: {یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ}، (ئانكو: گهلی باوهرداران؛ هوین ئاگههداری نهفسێن خۆ بن، ئهوێ سهرداچووی؛ زیانێ ناگههینیته ههوه ئهگهر هوین ئهوبن یێن ب هیدایهت هاتین)، و ب ڕاستی من گوھ ل پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بوو دگۆت:
«ب ڕاستی ئهگهر خهلكی زۆردار دیت و ڕێگری لێ نهكر؛ نێزیكه خودێ سزایهكی ژ دهڤ خۆ ب سهر واندا بینیته خوار و ههمییان ڤهگریت».
[صحيح] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي في الكبرى وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي - 2168]
ئهبو بهكرێ ڕاستگۆ (خودێ ژێ ڕازی بیت) بهحس دكهت كو: خهلك ڤێ ئایهتێ دخوینن:
{یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ} [المائدة: 105]، ئانكو: (ئانكو: گهلی باوهرداران؛ هوین ئاگههداری نهفسێن خۆ بن، ئهوێ سهرداچووی؛ زیانێ ناگههینیته ههوه ئهگهر هوین ئهوبن یێن ب هیدایهت هاتین).
و وهسا لێ تێدگههن كو ب تنێ دڤێت مرۆڤ بزاڤێ بكهت بۆ باشكرنا نهفسا خۆ و سهرداچوونا كهسێن دی زیانێ ناگههینیته وی و وهسا دبینن كو فهرمانكرنا ب باشییێ و پاشڤهبرنا ژ خرابییێ (الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر) ل سهر وان فهڕز نینه!
ئینا ئهبو بهكری نیشا وان دا كو ڕامانا ئایهتێ یا وهسا نینه و كو وی گوھ ل پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بوو دگۆت: ب ڕاستی ئهگهر خهلكی دیت زۆردار یێ زۆردارییێ دكهت و ئهو ژ ڤێ زۆردارییێ پاشڤه نهبر و ڕێگری لێ نهكر، د دهمهكیدا وان هێزا ڕێگریكرنێ یا ههی؛ هنگی نێزیكه خودێ سزایهكێ گشتی بۆ ههمییان بهنێریت؛ بۆ ئهوێ خرابییێ دكهت و بۆ ئهوێ ل بهرامبهری وێ خرابییێ بێدهنگ بووی.
لە سوودەکانی فەرموودەکە
- ئهركێ موسلمانانه كو شیرهتان ل ئێكودوو بكهن و فهرمانێ ب باشییێ بكهن و پاشڤهبرنێ ژ خرابییێ بكهن.
- سزایێ خودێ یێ ڤهگر زۆرداری ڤهدگریت ژ بهر زۆرداریا وی، بێدهنگی ژی ڤهدگریت، ئهوێ ڕێگری لێ نهكری، د دهمهكیدا دشیا ڕێگرییێ لێ بكهت و خۆ نهڕازی بكهت.
- فێركرنا خهلكی و تێگههاندنا وان بۆ دهقێن قورئانێ ب شێوهیهكێ دروست.
- پێدڤییه مرۆڤ گهلهك گرنگییێ ب تێگههشتنا پهرتووكا خودێ بدهت، دا كو ب ڕهنگهكێ وهسا تێنهگههیت كو مهرهما خودێ پێ ئهو نینه.
- هیدایهتا تهمام ب دهستڤه ناهێت ئهگهر مرۆڤ دهست ژ فهرمانكرنا ب باشییێ و پاشڤهبرنا ژ خرابییێ بهردهت.
- تهفسیر و ڕامانا دروست بۆ ئایهتێ ئهڤهیه: هوین پێگیر بن ب پاراستنا نهفسێن خۆ ژ گونههان، ڤێجا ئهگهر ههوه نهفسێن خۆ پاراستن؛ هنگی سهرداچوونا كهسێن دی یێن كو ژ بهر كرنا كارێن خراب و گونههان سهرداچووین چ زیانێ ناگههینیته ههوه، ئهگهر هات و هوین نهشیان فهرمانێ ب باشییێ و پاشڤهبرنێ ژ خرابییێ بكهن و ههوه خۆ ژ خرابییا وان پاراست.