1. اصلی
  2. دسته بندى‌ها
  3. دعوت و احتساب

بروز رسانی اگر مردم ظالم را ببینند و دستان او را نگیرند [و از ظلم او جلوگیری نکنند] نزدیک است که الله همه‌ی آنان را با مجازاتی از جانب خود فراگیرد

عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رضي الله عنه أَنَّهُ قَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّكُمْ تَقْرَؤُونَ هَذِهِ الآيَةَ: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ}، وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمُ اللَّهُ بِعِقَابٍ مِنْهُ».

از ابوبکر صدیق ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: ای مردم، شما این آیه را می‌خوانید که {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ} (ای کسانى كه ایمان آورده‌ايد به خودتان بپردازید؛ هرگاه شما هدایت‏ یافتید آن کس كه گمراه شده است به شما زیانی نمی‌‏رساند) درحالی‌که من از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ شنیدم که می‌فرمود:
«إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمُ اللَّهُ بِعِقَابٍ مِنْهُ»: «اگر مردم ظالم را ببینند و دستان او را نگیرند [و از ظلم او جلوگیری نکنند] نزدیک است که الله همه‌ی آنان را با مجازاتی از جانب خود فراگیرد».

صحیح است به روایت ابوداوود و ترمذی و نسائی در «السنن الکبری» و ابن‌ماجه و احمد سنن ترمذی - 2168

شرح

ابوبکر صدیق ـ رضی الله عنه ـ خبر می‌دهد که مردم این آیه را می‌خوانند:
{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ} [مائده: ۱۰۵] (ای کسانى كه ایمان آورده‌ايد به خودتان بپردازید؛ هرگاه شما هدایت‏ یافتید، آن کس كه گمراه شده است به شما زیانی نمی‌‏رساند)
و از آن چنین برداشت می‌کنند که انسان فقط باید به اصلاح خود توجه کند و پس از آن گمراهی کسی که گمراه می‌شود، زیانی را متوجه او نمی‌کند و از آنان امر به معروف و نهی از منکر خواسته نشده است!
بنابراین، آنان را متوجه نمود که اینگونه نیست، بلکه از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ شنیده‌ است که می‌فرمود: «اگر مردم ستمگر را ببینند و با وجود توانایی بازداشتن او از ظلم، وی را از ظلم بازندارند، نزدیک است که الله همهٔ آنان را گرفتار مجازات فراگیر خود کند؛ هم آنکه مرتکب منکر شده و هم آنکه ساکت نشسته است.

از نکات این حدیث

  1. نصیحت و خیرخواهی و امر به معروف و نهی از منکر، وظیفهٔ مسلمانان است.
  2. مجازات عمومی خداوند هم ستمگر را به سبب ستمش در بر می‌گیرد و هم کسی را شامل می‌شود که با وجود توانایی انکار، سکوت اختیار کرده‌ و انکار نمی‌کند.
  3. آموزش عموم مردم و تفهیم معنای نصوص قرآنی به شکل صحیح به آنان.
  4. انسان باید به فهم کتاب الله توجه نشان دهد تا مبادا آن را چنان فهم کند که قصد و اراده‌ی خداوندی نیست.
  5. هدایت با ترک امر به معروف و نهی از منکر حاصل نمی‌شود.
  6. تفسیر صحیح آیه این است که: خود را از گناهان حفظ کنید و چون خود را حفظ کردید، در صورتی که از انجام امر به معروف و نهی از منکر ناتوان شدید، گمراهی کسانی که با ارتکاب گناهان به بیراهه رفته‌اند، به شما که با دوری از این گناهان راه هدایت را برگزیده‌اید، زیانی نخواهد رساند.

مشاهده ترجمه‌ها

57 زبان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
YO Yorùbá اليوروبا
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
SO Soomaali الصومالية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
KMR Kurmancî الكرمنجية